الْمُؤْمِنِينَ ( شعراء 215 ) و قال : وَ لا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَ الْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ ( انعام 52 ) اگر عمر با اصحاب مؤمن بودندى رسول ايشان را از پيش خود نراندى . و خلاف قول حق تعالى : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَرْفَعُوا أَصْواتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ ( حجرات 2 ) عمر با اصحاب بساط نبوت جرأت و بىادبى كردند و مشغله در نهادند تا رسول گفت ( قوموا عنى ) و لفظ و شطط بسيار شد . مخلص الدين محمد بن محمر اصفهانى و ترمذى و قزوينى و امثال ايشان ايراد كردند كه رسول گفت : لا الفين احدكم متكئا اريكة يأتيه الامر مما امرت و او نهيت عنه . فيقول لا تدرى ما وجدنا فى كتاب اللّه اتبعنا « 1 » . نيابم يكى از شما را تكيه كند بر بالش خود كه با او آويزد امرى از آنچه من فرمودم يا نهى از آنچه من بازداشتم پس گويد من اين نمىدانم آنچه در كتاب خداى يافتم پيروى آن كرديم . اين حديث مكذب سخن عمر است پس روشن شد كه حق ناطق نيست به زبان او ، و نيز كتاب خداى اكثر آنست كه محتاج بيان است از ناسخ و منسوخ و محكم و متشابه و مجمل و عام و خاص و امثال آن پس رسول بايد كه بيان كند چگونه شايد كه گويند ما را سخن رسول در خور نيست و بر رسول رد كند و انكار . جواب آخر ، ميان ايشان خلاف افتاد حكم ايزدى بر آن جمله بود كه با حكم رسول اما چون عمر كلام رسول را هجر مىخواند و هرزه چگونه با حكم وى گردد ، و قال تعالى : فَلا وَ رَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيما شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَيْتَ وَ يُسَلِّمُوا تَسْلِيماً ( نساء 68 ) به پروردگار تو سوگند كه ايمان نمىآورند تا حكم گردانند ترا در ميان خود در آن كار كه ايشان را روى دهد پس نمىيابند در نفسهايشان هيچ شكى در آنچه تو در ميانهء ايشان حكم كرده باشى و تسليم كنند فرمان تو را تسليم تسليم‌كردنى . حديث بخارى گويد : جاء الرجل من اهل مصر و يحج البيت ، فرأى قوما جلوسا فقال : من هؤلاء ؟ . . . فقالوا : هؤلاء قريش ، قال : فمن الشيخ فيهم ؟ قالوا : عبد اللّه بن عمر قال : يا ابن عمر انى اسألك عن شىء فحدثنى ، هل تعلم ان عثمان فر يوم احد ؟ قال : نعم قال : هل تعلم انه تغيب عن بيعة الرضوان فلم يشهدها ؟ قال : نعم قال : هل تعلم انه غاب عن بدر فلم

--> ( 1 ) - علىرغم جستجو فراوان اين مطلب را در سنن ترمذى نيافتيم .