باب در تيرگى دل منافق گرچه زبان آور باشد و روشنى دل مؤمن گرچه زبانش كوته باشد ( 1 ) 1 - از عمرو كه يك روزى امام صادق ( ع ) به ماها فرمود : مردى بينى كه در سخنورى يك لام يا واو خطا نكند ، سخنورى است شيوا و زبر دست ، و راستى كه دلش از شب تار ، تيره و تارتر است و مردى را بينى كه نمىتواند آنچه را در دل دارد به زبان آرد و دلش چون چراغ مىفروزد . ( 2 ) 2 - از سعد ، از امام باقر ( ع ) ، فرمود : دلها چهارند دلى كه در آن نفاق و ايمان است و دلى كه وارونه است و دلى كه چركين و زنگ زده است ، و دلى فروزنده و پاك ، من گفتم : دل فروزنده كدام است ؟ فرمود : به مانند چراغى در آن است ، و اما دلى كه چركين و زنگ زده و مطبوع است دل منافق است ، و دل فروزنده دل مؤمن است ، اگر به او بدهد ، شكر كند و اگر گرفتارش كند ، صبر كند ، و دل وارونه دل مشرك است . سپس اين آيه را خواند ( 22 سوره ملك ) : « آيا كسى كه نگونسار راه رود بر چهرهء خود راهبرتر است يا كسى كه راستا به راه راست مىرود » و اما آن دلى كه ايمان و نفاق در آن به هم آميخته است مردمى بودند در طائف ( گاهى مؤمن و گاهى كافر ) و هر كدام در