جلد پنجم [ ادامهء كتاب ايمان و كفر ] باب مؤمن و نشانه‌ها و صفات او ( 1 ) 1 - از امام صادق ( ع ) فرمود كه : مردى به نام همّام ، عابد و خداپرست و رياضت‌كش ، برابر امير المؤمنين ( ع ) كه سخنرانى مىكرد ، برخاست و گفت : يا امير المؤمنين ، براى من ، مؤمن را وصف كن و صفت او را شرح بده تا گويا او را به چشمِ خود مىنگرم ، در پاسخش فرمود : اى همّام ، مؤمن همان زيرك و هوشمند است ، شاديش در چهرهء او است و اندوهش در دل ، دلش از همه چيز پهناورتر است و نزد خود از همه كس خوارتر ، از هر چه نابود شود و به هر چه خوب باشد پويان ، نه كينه‌ورز است و نه حسود و نه جهنده و نه دشنام گو و نه عيب جو و نه پشت سر بدگو ، گردن فرازى را بد دارد و شهرت را دشمن شمارد ، غمش طولانى است ، و همتش بلند و دور زن ، بسيار خموش است و با وقار و يادآور و شكيبا و شكرگزار ، از انديشه در آيندهء خود غمناك است و از نداشتن مال دنيا شاد ، خلقش هموار و