الشيخ الكليني ( مترجم : كوه كمره اى )
704
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي )
دو نيروى علم و عمل دارد و كمالش وابسته به كمال اين دو است ، اصل ايمان كمال نيروى علم او است و متمماتش كه مكارم اخلاق و عبادات است كمال نيروى عمل او است ، چون اين را شناختى مىگوئيم چون اصول فضائل خلقت كه كمال ايمان است چهار است و آن حكمت و عفت و شجاعت و عدالت است لفظ ستونها را براى آنها به عاريه آورده براى آنكه ايمان كامل جز بدانها استوار نشود مانند چهار ستون خانه . يقين تعبير از حكمت است كه علمى دارد و عملى ، علمى آن كمال نيروى انديشه است به تصور و تصديق حقائق دانستنى تا آنجا كه فهم بشر تواند ، و عملى آن تكميل نفس است به تحصيل فضائل درونى و كنارهگيرى از اخلاق فاسد و پست ، و معلوم است كه عملى كه ثابت باشد همان يقين است . و صبر تعبير از عفت است كه خوددارى از پيروى هوا است در همهء انواع شهوتهاى محسوس و ترك متابعت شهوت و جلوگيرى و سركوبى از آن كه نياز به شكيبائى دارد . و جهاد تعبير از شجاعت است چون مستلزم آن است و شجاعت آمادگى اقدام بر انجام هر واجبى است و انسان نياز دارد كه براى آن تحمل مكروه و درد و رنج كند . عدالت ملكهاى است كه از اين سه خصلت خوب خيزد و لازمهء آنها است زيرا هر كدام از اين فضائل طرف افراط و تفريط دارند كه بد است و در برابر خود خلق بدى دارند كه ضد آنها است ، انتهى . پايان نقل از مجلسى ( ره ) . من گويم ، سخن ابن ميثم كه در مقام تطبيق مضمون حديث شريف با مصطلحات علم معروف اخلاق بر آمده است مواردى از اعتراض دارد كه براى اختصار از ذكر آن خوددارى نموده و به فكر خوانندگان واگذاردم . از مجلسى ( ره ) - مخاطب به اينكه شما به كمتر از درجات