الشيخ الكليني ( مترجم : كوه كمره اى )
857
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي )
نكتهء ششم - مسئوليت امام و پيغمبر است در برابر مردمى كه راه چاره ندارند و زندگىِ آنها معطل است مىفرمايد : « يعول من لا حيلة له » پيشوا بايد به كسانى كه چاره و وسيلهء زندگى ندارند بمانند پدرى توجه كند و آنها را عيال و نان خوار خود بداند ، يا كار به آنها بدهد و دستمزد و يا آنكه نان و هزينهء زندگى به آنها بدهد . از مجلسى ( ره ) - مهدى ، محمد بن عبد اللَّه سومين خليفهء عباسى است . « مظلمه » چيزى است كه به ناحق و ستم از كسى بگيرند . « و ما ذاك يا ابا الحسن » يعنى اين چه سخنى است كه مىگوئى ( مثل اينكه از اين شكايت اظهار شگفتى و تجاهل كرد ) . « و ما والاها » يعنى هر چه نزديك و تابع آن است ، يعنى حومهء مربوطه بدان يا مقصود اين است كه هر چه مانند آن است از نظر موضوعيت براى حكم كه با قشون گرفته نشده بلكه به وجه مسالمت آميز به دست پيغمبر ( ص ) آمده است . در اينجا اعتراضى است و آن اين است كه سورهء حشر كه آيهء فيء در آن است در مدينه نازل شده و آيهء : « آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ » در سورهء اسراء است و آن پيش از هجرت در مكه نازل شده و چگونه توان گفت كه بعد از آن باشد با اينكه معلوم است اعطاى فدك در مدينه بوده است و جواب آن اين است كه : گاهى در سورههاى مكيه آياتى مندرج است كه در مدينه نازل شده و توصيف به مكى و مدنى بودن مبنى بر غالب آيات است و مؤيد آن است كه طبرسى ( ره ) در مجمع البيان گفته است : سورهء بنى اسرائيل همهاش مكى است ، و برخى پنج آيهء آن را جدا دانستهاند و از آن جمله است « وَ آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ » ، اين را از حسن نقل كرده و ابن عباس بر اين پنج آيه 3 آيهء ديگر افزوده است ( و بهتر حمل بر تعدد نزول است ، از مترجم ) .