الشيخ الكليني ( مترجم : كوه كمره اى )
833
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي )
مال الغريم ، يعنى صاحب الامر ( ع ) . شيخ ايده اللَّه گفته است اين رمزى است كه از قديم ميان شيعه معروف بوده و به عنوان تقيه بدان خطاب مىشده است . من مىگويم كه : غريم به بستانكار و بدهكار هر دو اطلاق مىشود و مقصود در اينجا همان معنى اول است زيرا اموال آن حضرت در دست و عهدهء مردم بوده است ، و ممكن است مقصود معنى دوم باشد زيرا كسى كه قرض او بالا گيرد از مردم نهان مىشود و روى مىپوشد ، و گويا آن حضرت از نظر غيبت و پنهانى غريم و بدهكار به مردم است يا به اعتبار اينكه او مديون تعليم علوم و معارف است به مردم و براى تقيه نمىتواند اين دين امامت خود را ادا كند و از مردم روى نهفته است و گويا به مردم بدهكارى دارد . همدان در اكثر نسخ به دال بىنقطه است كه با سكون ميم نام قبيلهاى است از يمن ، و با فتح ميم و ذال نقطه دار شهرى است معروف . از مجلسى ( ره ) - اسدى محمد بن جعفر بن محمد اسدى كوفى است كه ساكن رى بوده است و به او محمد بن ابى عبد اللَّه مىگفتند . نجاشى گفته : ثقهاى است صحيح الحديث جز آنكه از ضعفا نقل مىكرده و قائل به جبر و تشبيه بوده ، و شيخ گفته : يكى از ابواب است ، و در كمال الدين گفته است كه : او از آن وكلائى است كه بر معجزات صاحب الزمان ( ع ) واقف شده است و او را ديده است . من مىگويم : نسبتِ او به جبر و تشبيه براى اين است كه اخبار داله بر آنها را روايت كرده ، و اين در بزرگوارىِ او ضرر ندارد . از مجلسى ( ره ) - از طبرى در دلائل الاعجاز به سند خود كه آن را به احمد دينورى مىرساند ، گويد : من از اردبيل برگشتم به دينور به قصد حج و يكى دو سال پس از در گذشت امام عسكرى ( ع ) بود و مردم سرگردان بودند ، شيعه نزد من گرد آمدند و گفتند : 16 هزار اشرفى از مالِ دوست داران نزد ما جمع شده و مىبايست آن را به همراه تو بفرستيم تا در آنجا كه بايد