الشيخ الكليني ( مترجم : كوه كمره اى )
788
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي )
« سپس آن نطفه را علقه آفريديم و از آن علقه مضغه آفريديم پس از آن مضغه استخوان آفريديم و پس گوشت بدان برآورديم و سپس او را آفريدهء جديدى پديدار كرديم » از اين آيه به خوبى روشن است كه پديدهء روح هر فرد انسان پس از اتمام شدن خلقت بدن است در رحم ، دلالت اين آيهء قرآن بر حدوث روح بعد از بدن روشنتر از اين اخبار است و اين اخبار مخالف قرآن است ، و قطع نظر از ادلّهء عقليه كه اقامه شده است بر امتناع تقدم آفرينش روح بر بدن ، قرآن هم بر آن دلالت روشن دارد و اين اخبار نامفهوم و مبهم و متشابه هستند . يعنى امام به وضع درونى و درجهء روحيهء مردم دانا است و هر كه را بيند و يا آواز او را شنود مىفهمد چه عقيده و ايمانى دارد و چه مىفهمد و چه استعداد و آمادگى دارد و تا چه حد توانائى درك حقائق را دارد و بايد به او با چه زبانى سخن گفت و چه پردهاى از حقيقت را براى او برداشت و طبق عقيده و ايمان و درجهء استعداد او با او سخن مىگويد و او را مىآموزد . بنا بر اين ممكن است به يك سؤال جوابهاى مختلف دهد و همه در جاى خود درست باشد از نظر نيروى ادراك سئوالكننده ، فرض سه نفر به اين ترتيب : 1 - كودك 2 - يك مرد بىسواد 3 - يك دانشجوى كامل طبيعى ، مىپرسند از شما كه يك مهندس عالى مقام بلور سازى هستيد اين شيشه چيست ؟ البته شما كه يك مهندس عالى مقام شيمىدان هستيد ، در برابر اين يك سؤال از سه سؤالكنندهء فوق يك جواب نخواهيد داد بلكه حتماً سه جواب مختلف مىدهيد و خود را هم بسيار هوشمند و استاد مىدانيد . [ ابواب تاريخ ] از مجلسى ( ره ) - بدان كه در اينجا اشكال مشهورى است كه شهيد ثانى و جمعى آن را ايراد كردهاند و آن اين است كه بنا به گفتهء كلينى در تاريخ حمل و ولايت پيغمبر كه اولى در 11 - 13 ذى حجه باشد و دومى