احاطه و « وراءهم » مؤيد آن است و تأمل در مفردات اين جملهء طلائى و تركيب و ارتباط آن با جملهء پيش و بلكه جملهء بعد از آن قرينهء قطعيّه است براى اين معنى و عجب اين است كه چگونه اساتيد فن بدان متوجه نشدند . قوله : « اخلاص العمل للَّه » يعنى پاك داشتن عمل از رياء و سمعه و اغراض فاسده ، نصيحت ائمهء مسلمين يعنى خلوص اعتقاد به آنها و دوست داشتن آنها و پيروى از آنها در همهء گفتار و كردارشان ، در نهايه گفته : دين نصيحت براى خدا و رسولش و قرآنش و ائمهء مسلمانان و همهء مسلمانان است . نصيحت ، كلمه‌اى است كه دلالت بر خير انديشى منصوح دارد و آنچه از معانى در زير اين كلمه جمع است با كلمهء ديگرى نمىتوان تعبير كرد و اصل نصح در لغت به معنى خلوص و پاكى است معنى نصيحت براى خدا اعتقاد به يگانگى او و نيّت اخلاص در عبادت او است ، نصيحت براى قرآن تصديق بدان و عمل بر طبق آن است و نصيحت رسول تصديق به نبوّت او و پيروى از امر و نهى او است ، و نصيحت ائمهء مسلمانان اين است كه در امور حق از آنها پيروى كند و در صورتى كه خلاف بروند رأى به شورش بر آنها ندهد ، و نصيحت نسبت به همهء مسلمانان ، ارشاد آنها است به مصالحشان . انتهى . من مىگويم : چون امام در نظر صاحب نهايه ، پيشواى عرفى مسلمانان است چه بر حق باشد و چه ناحق ، نصيحت ائمه را اين طور تفسير كرده كه بر پيشواى حق و ناحق هر دو تطبيق شود . در نهايه گفته : مكرر در حديث ، كلمهء ذمّه و ذمام آمده است و اين هر دو به معنى پيمان و امان دادن و ضمانت و حرمت و حق باشند و أهل ذمه ناميده شدند براى آنكه در پيمان و امان مسلمانان وارد شدند و از اين باب است « يسعى بذمتهم أدناهم » يعنى هر گاه يك فرد قشون اسلام به دشمن عهد امان