الشيخ الكليني ( مترجم : كوه كمره اى )
700
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي )
هم پيمانى آنها در غصب خلافت به مشاجره به اعتبار يكى از وجوه زير است : 1 - مقصود از تشاجر هم كارى در جريان امر است چنانچه بعضى گفتهاند . 2 - اين تشاجر و ستيزه پيش از عقد پيمان ميان آنها رخ داده است و سپس در بارهء آن متفق شدند . 3 - يا مقصود زمينهء ستيزه و تشاجر آنها با مؤمنان است زيرا مطلب مهم است و آنها با هم دستى براى غصب خلافت در مقام ستيزه با مؤمنان بر آمدهاند . 4 - مقصود امام اين است كه اين پيمان نارواى آنان ستم بر خود آنها است و به وسيلهء آن در مقام ستيزه با خدا و رسول و مؤمنان برآمدهاند كه امر امامت را از بنى هاشم بگردانند ، و مقصود اين است كه به وسيلهء اين پيمان نزاع ميان آنها با خدا و رسول و مؤمنان پديدار شده است . از مجلسى ( ره ) - مشهور ميان مفسران اين است كه مقصود پيروى از احسن ، گفتار است ، و پيروى احسن گفتار عبارت از ترك تصرف در آن است به كم و زياد كردن از نظر نقل به معنى ، و اين تصرف مخالف با تسليم است ، و محتمل است كه مقصود اين باشد كه احسن اتباع را دارند يعنى به بهترين وجهى پيروى مىكنند ، و اين معنى بهتر بر بيان امام ( ع ) منطبق است . مقصود اين است كه صورت حج و طواف به خانهء كعبه در زمان جاهليت هم معمول بوده ، ولى هدف از حج ، اجتماع مؤثر در اصلاح امور بشر است كه پايهء آن تحصيل دانش و تعاون در امور اجتماعى است به رهبرى پيشواى عادل و درست كار ، و اين مردم از روح و هدف حج بر كنارند و به همان صورت و پيكرهء عمل متوجهند ، و اين عمل آنها با طواف مردم كافر در زمان جاهليت يكى است .