نداده ، بلكه هر روز پرده و نقابى از روى گفته‌ها و انديشه‌هاى بلند او برداشته ، حقايق تازه ، و نكات نهفته‌اى را براى متخصصان و انديشمندان هر رشته و فنى آشكار نموده كه هر زاويه‌اش نيازمند به كاوش و تحقيق و بررسى و مطالعهء دقيق است ، و بدينسان اعجاز كار و گفتار او متجلىتر و نمايان‌تر ؛ چرا كه يافته‌ها و دانش او از جايى سرچشمه گرفته كه همهء علوم و معارف بشرى نمى از آن يم بىساحل است از مبدأ هستى ، و منبع فيض جهان آفرينش ، و رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - دربارهء او فرمود : « انا مدينة العلم و عليّ بابها فمن اراد المدينة و الحكمة فليأتها من بابها ؛ « 1 » منم شهر علم و على درب آن ، پس هر كه ارادهء شهر علم و حكمت كند بايد از در آن بيايد » . داوريها و قضاوتهاى آن حضرت - عليه السلام - ( كه در اين كتاب جمع‌آورى شده ) كاملا ابتكارى و بىسابقه است ، كه در هر قضيه‌اى با پيگيرى دقيق و عميق ماجرا ، و طرح و تدبير نقشه‌هايى حيرت‌آور ، و الهام گرفته از امدادهاى غيبى نيرنگ مكّاران و جرائم مجرمين را كشف و شخص جانى را ناگزير از اقرار نموده و حق را به صاحب حق رسانده و حدود الهى را بدون كمترين اغماض و با قاطعيت تمام به اجراء درآورده و به قضاوتهاى سطحى و پوشالى اكتفا ننموده است . كه البته بحث و بررسى پيرامون قضاوتهاى آن حضرت - عليه السلام - و مطالعهء همه‌جانبهء آنها امرى است لازم و ثمربخش كه نيازمند فرصت و مجالى مناسب و تدوين كتابهايى مستقل در اين زمينه است . و رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - دربارهء آن حضرت - عليه السلام - فرمود : « اقضاكم علىّ « 2 » ؛ برترين شما در قضاوت على است » . و نيز فرمود : « يا على انت اعلم هذه الامّة و اقضاها بالحقّ ؛ يا على ! تو داناترين اين امت و برترين آنان در قضاوت به حق مىباشى » . و هنگامى كه رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - خواست آن حضرت ( ع ) را به

--> ( 1 ) - مناقب ، ج 1 ، ص 63 . ( 2 ) - مناقب ، سروى ، ج 1 ، ص 62 .