نمودند ، يك نفر در نزديكى گودال ايستاده بود ، ناگهان قدمش لغزيد و دست به ديگرى زد و دومى به سومى و سومى به چهارمى و همه در گودال افتاده طعمهء شير شدند . اين ماجرا در يمن اتفاق افتاد ، امير المؤمنين - عليه السلام - نيز آنجا تشريف داشت ، خبر به آن حضرت رسيد ، پس دربارهء آنان چنين قضاوت نمود ، كه اولى طعمهء شير بوده و به علاوه بايد يك سوم ديه به دومى بپردازد ، و دومى نيز دو سوم ديه به سومى و سومى ديهء كاملى به چهارمى بايد بپردازد . رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - از اين قضاوت خبردار گرديده فرمود : « ابا الحسن به حكم خدا داورى نموده است » « 1 » . مؤلف : علت اين تفصيل اين است كه نفر اول خودش افتاده ، به علاوه افراد ديگرى را با خود انداخته ، از اين جهت ديه‌اى طلب ندارد ؛ زيرا مرگش مستند به خودش بوده است . و سبب مرگ نفر دوم ممكن است يكى از سه چيز باشد ، كشيدن نفر اول و يا افتادن نفر سوم و يا چهارم بر روى او كه خودش عامل آن بوده است بنابراين ، احتمال استناد قتلش به نفر اول 1 / 3 است و امام - عليه السلام - هم 1 / 3 ديه‌اش را به عهدهء نفر اول قرار داده است ، و اما نفر سوم ممكن است علت مرگش كشيدن و افتادن نفر چهارم بر روى او باشد كه خودش عامل آن بوده و يا افتادن نفر اول و يا دوم بر روى او كه عاملش نفر دوم بوده است و امام - عليه السلام - نيز دو سوم ديهء او را بر عهدهء نفر دوم گذاشته است . و اما نفر چهارم تمام علّت مرگش مستند به نفر سوم بوده ، بنابراين ، تمام ديه‌اش بر عهدهء نفر سوم مىباشد چنانچه امام - عليه السلام - حكم نموده است . 4 - نشگون ( 1 ) و نيز در همان زمانى كه امير المؤمنين - عليه السلام - در يمن تشريف داشت به

--> ( 1 ) - ارشاد مفيد ، قضاياه - عليه السلام - فى حال حياة النبى - صلّى اللّه عليه و آله - ص 105 . فروع كافى ، ج 7 ، ص 286 ، حديث 2 . تهذيب ، كتاب الديات ، باب الاشتراك فى الجنايات ، حديث 2 .