الشيخ محمد تقي التستري ( مترجم : سيد علىمحمد موسوى جزايرى )

46

قضاء أمير المؤمنين على بن أبى طالب ( ع ) ( قضاوتهاى امير المؤمنين ع ) ( فارسي )

مىگردد « 1 » « 2 » . 2 - يك نفر در آب غرق شد ( 1 ) شش نفر در آب فرات سرگرم بازى بودند ، يكى از آنان غرق شد ، نزاع را نزد امير المؤمنين - عليه السلام - بردند ، دو نفر از آنان گواهى دادند كه آن سه نفر ديگر او را غرق كرده‌اند ، و آن سه نفر گواهى دادند كه آن دو نفر ديگر او را غرق كرده‌اند ، امير المؤمنين - عليه السلام - ديهء او را به پنج قسمت مساوى تقسيم نمود ، دو قسمت به عهدهء آن سه نفرى كه دو نفر بر عليه ايشان گواهى داده‌اند ، و سه قسمت به عهدهء آن دو نفرى كه سه نفر بر عليه ايشان گواهى داده‌اند « 3 » . شيخ مفيد در « ارشاد » پس از نقل اين خبر مىگويد : « در اين قضيه هيچ قضاوتى تصور نمىشود كه از قضاوت آن حضرت به صواب نزديكتر باشد . » 3 - طعمهء شير ( 2 ) شيرى را در گودالى دستگير كرده بودند ، مردم براى تماشاى شير ازدحام

--> ( 1 ) - شيخ مفيد پس از نقل اين خبر مىگويد : اين حكمى كه آن حضرت - عليه السلام - دربارهء آنان فرموده تنها حكمى است كه براى رسيدن به واقع تصور مىشود ؛ زيرا گواهى نيست تا بدان وسيله قاتل از مقتول جدا شود . و نيز گواهى نيست تا ثابت كند قتل عمدى بوده ، و اين حكم در مورد قتل خطا و اشتباه در قاتل است ؛ زيرا خونبهاى كشتگان را بر هر چهار قبيله قرار داده و ديه زخمهاى مجروحين را از آن كم كرده است ، و مقصود آن حضرت از اينكه فرموده : ديهء آن دو مقتول بر قبايل چهارگانه است اين است كه ديهء هر دو تا با هم ، و گرنه ديهء هر كدام از آنها بر سه قبيلهء ديگر است غير از قبيلهء خودش . ( مؤلف ) . ( 2 ) - ارشاد مفيد ، قضاياه - عليه السلام - فى خلافته ، من لا يحضر ، كتاب الديات ، باب حكم الرجل يقتل الرجلين او . . . حديث 7 ، تهذيب ، كتاب الديات باب الاشتراك فى الجنايات ، حديث 5 . ( 3 ) - ارشاد ، مفيد ، قضاياه - عليه السلام - فى خلافته . فروع كافى ، كتاب الديات ، باب الجماعة يجتمعون على قتل واحد ، حديث 6 . تهذيب ، كتاب الديات ، باب الاشتراك فى الجنايات ، حديث 3 .