غصّه و اندوهش را بر طرف ننموده است » . و شيخ كلينى - رحمه اللّه - در « كافى » ، و صدوق - رحمه اللّه - در « فقيه » و مفيد - رحمه اللّه - در « ارشاد » ، و طوسى - رحمه اللّه - در « تهذيب » ، و سيد رضى - رحمه اللّه - در « خصائص الائمه » ، و سروى - رحمه اللّه - در « مناقب » پاره‌اى از قضاوتهاى آن حضرت - عليه السلام - را نقل كرده‌اند . و جمعى از علماى متقدم كتابهايى مستقل در اين زمينه تأليف نموده‌اند اگر چه بجز كتاب ابراهيم بن هاشم قمى كه بنا به نقل بعضى از مطلعين موجود است ، بقيه به ما نرسيده . ولى در كتاب « فهرست » شيخ طوسى و نجاشى مذكور مىباشند ، مانند كتاب اسماعيل بن خالد ، و عبد اللّه بن احمد و محمد بن قيس بجلى ، و عبيد اللّه بن ابى رافع يا پدر او و . . . ولى نديده‌ام كسى از علماى متأخّر كتابى جداگانه در اين باره تأليف نموده باشد ، و تنها به مقدار يك باب در ضمن كتاب خود اكتفا كرده‌اند ، مانند مرحوم مجلسى در « بحار » و شيخ حرّ عاملى در « وسائل الشيعة » . چون موضوع مهم بود مايل شدم از قدما پيروى كنم و در اين موضوع كتابى مستقل بنگارم ، و بنا به نقل سروى ، اهل تسنن در اين خصوص كتابهايى تأليف نموده‌اند ، مانند موفق مكى ، و بديهى است كه ما به آن سزاوارتريم . و شيخ مفيد در « ارشاد » ، و سروى در « مناقب » قضاوتهاى آن حضرت را از حيث زمان تقسيم نموده‌اند ، به ترتيب : قضاوتهاى آن حضرت در زمان حيات رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - ، و در زمان خلافت هر يك از خلفاى سه‌گانه ، و در زمان خلافت خود آن بزرگوار ، ولى من آنها را تحت عنوانهاى ديگرى مرتّب نمودم .