كه او زير خروارها خاك پنهان گرديد . آرى ، يگانه موردى كه دلم سوخت ، همان بوده وقتى سخنان قيس پايان يافت ، چشم‌هاى رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلّم پر از اشك شده بود ، اين جمله را فرمود : إنّ هذه لقسوة و من لا يرحم لا يرحم ؛ اين عمل يك سنگ‌دلى است و ملتى كه رحم و عواطف نداشته باشند ، مشمول رحمت الهى نمىگردند . « 1 » موقعيت اجتماعى زن نزد اعراب زن در نزد اعراب ، مانند كالايى خريدوفروش مىشد و از هر گونه حقوق اجتماعى و فردى ، حتى حقّ ارث ، محروم بود . روشن‌فكران عرب ، زن را در شمار حيوانات قرار داده‌اند ؛ از همين‌رو آنان را جزء لوازم و اثاث زندگى مىشمردند . در سايهء همين عقيده ، اين مثل : « و إنّما أمّهات النّاس أوعية ؛ مادران حكم ظروف را دارند كه فقط براى جاى نطفه آفريده شده‌اند » ، در ميان آنان رواج كامل داشت . غالبا از بيم قحطى و احيانا از ترس آلودگى ، دختران خود را روز اول تولد ، سر مىبريدند و يا از بالاى كوه بلند به دره عميقى پرتاب مىكردند و گاهى در ميان آب غرق مىكردند . قرآن كتاب بزرگ آسمانى ما كه در نظر خاورشناسان غير مسلمان ، لااقل به عنوان يك كتاب تاريخى و علمى دست نخورده شناخته مىشود ؛ در اين باره سرگذشت عجيبى را نقل كرده و مىفرمايد : هنگامى كه خبر تولّد دختر به يكى از آن‌ها داده مىشد ؛ رنگ وى سياه مىشد و در ظاهر ، خشم خود را فرو مىبرد و بر اثر اين خبر بد ، از قوم خود متوارى مىگرديد و نمىدانست آيا مولود مزبور را با خوارى نگاه دارد يا در خاك پنهان سازد ؟ راستى چه حكم و قضاوت زشتى دارند ! » . « 2 »

--> ( 1 ) . ابن اثير ، در اسد الغابه ، مادّه قيس ، از او نقل كرده كه پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم پرسيد : تاكنون چند دختر زنده بگور كردى ، گفت : 12 دختر . اين سرگذشت در كتاب حياة محمد ، نگارش « محمد على سالمين » ص 24 - 25 نقل شده است . ( 2 ) . نحل ( 16 ) آيه 60 .