برخورد با اسعد اين دو آيه را برايش خواند و از اين طريق او را با اهداف رسالت خود آشنا ساخت . « 1 » مذهب در عربستان وقتى ابراهيم خليل ، پرچم يكتاپرستى را در محيط حجاز برافراشت و با هم‌يارى فرزند خود ، اسماعيل « كعبه » را تعمير كرد ، گروهى به او پيوستند و از اشعهء خورشيد وجودش ، دل‌هايى روشن گرديد . اما درست معلوم نيست كه تا چه اندازه آن رادمرد الهى ، توانست آيين توحيد را گسترش دهد و صفوف فشرده‌اى را از خداپرستان تشكيل دهد . امير مؤمنان ، اوضاع مذهبى ملت‌هاى عرب را چنين تشريح مىكند : مردم آن روز داراى مذهب‌هاى گوناگون و بدعت‌هاى مختلف و طوايف متفرق بودند : گروهى خداوند را به خلقش تشبيه مىكردند ( و براى او اعضايى قايل بودند ) و برخى در اسم او تصرف مىكردند ( مانند بت‌پرستان كه « لات » را از اللّه و « عزى » را از عزيز گرفته بودند ) و جمعى به غير او اشاره مىكردند ، خداوند آنان را از طريق رسول اكرم هدايت كرد و به معارف الهى آشنا ساخت . « 2 » طبقهء روشن فكر عرب ، ستاره و ماه را مىپرستيدند . تاريخ‌نويس معروف عرب ، « كلبى » كه در سال 206 هجرى وفات يافته ، چنين مىنويسد : قبيلهء « بنى مليح » جن‌پرست بودند و قبيلهء « حمير » آفتاب ، « كنانه » ماه ، « تميم » دبران ، « لخم » مشترى ، « طى » سهيل ، « قيس » شعرى و « اسد » عطارد را مىپرستيدند . اما طبقهء منحط كه اكثريّت سكنهء عربستان را تشكيل مىداد ؛ علاوه بر بت‌هاى قبيله‌اى و خانگى ، به تعداد روزهاى سال 360 بت مىپرستيدند و حوادث هر روز را

--> ( 1 ) . طبرسى ، اعلام الورى ، ص 35 - 40 و بحار الانوار ، ج 19 ، ص 8 - 11 . ( 2 ) . « و أهل الأرض يومئذ ملل متفرّقة ، و أهواء منتشرة ، و طوائف متشتّتة بين مشبّه للّه بخلقه ، أو ملحد في اسمه ، أو مشير إلى غيره فهداهم به من الضّلالة ، و أنقذهم من الجهالة » ( نهج البلاغه ، خ 1 ) .