و غذاهاى خشن ( مانند آرد هستهء خرما و سوسمار ) مىخورديد و خون يكديگر را مىريختيد و از خويشاوندان دورى مىكرديد ، بت‌ها در ميان شما سرپا بود ، از گناهان اجتناب نمىكرديد . « 1 » ما در اينجا سرگذشت « اسعد بن زراره » را مىآوريم كه مىتواند روشن‌گر نقاط زيادى از زندگى مردم حجاز باشد . ساليان درازى آتش جنگ خانمان‌براندازى ميان دو قبيله « اوس » و « خزرج » شعله‌ور بود كه در مدينه سكنا داشتند . روزى يكى از سران « خزرج » به نام « اسعد بن زراره » براى تقويت قبيله خود ، سفرى به مكّه نمود تا با كمك‌هاى نظامى و مالى « قريش » دشمن صد سالهء خود « اوس » را سركوب سازد . وى به خاطر روابط ديرينه‌اى كه با « عتبة بن ربيعه » داشت ، به خانه وى وارد شد و هدف خود را با وى در ميان گذاشت و تقاضاى كمك كرد . دوست ديرينهء وى « عتبه » چنين پاسخ داد : ما نمىتوانيم به تقاضاى شما پاسخ مثبت دهيم ، زيرا امروز گرفتارى داخلى عجيبى پيدا كرده‌ايم ، مردى از ميان ما برخاسته ، به خدايان ما بد مىگويد ، نياكان ما را ابله و سبك عقل مىشمرد و با بيان شيرين خود ، گروهى از جوانان ما را به خود جذب كرده و از اين راه شكاف عميقى ميان ما پديد آورده است . اين مرد در غير موسم حج در « شعب ابو طالب » به سر مىبرد و در موسم حج از « شعب » بيرون آمده و در حجر اسماعيل مىنشيند و مردم را به آيين خود دعوت مىكند . « اسعد » پيش از آن‌كه با سران ديگر قريش تماس بگيرد ، تصميم گرفت به « مدينه » بازگردد ، ولى او به رسم ديرينهء عرب ، علاقه‌مند شد كه خانه خدا را زيارت كند . امّا عتبه از اين كار او را ترساند كه مبادا هنگام طواف ، سخن اين مرد را بشنود و سخنش در وى اثر بگذارد . از طرف ديگر هم ترك مكّه بدون زيارت خانهء خدا زشت و زننده

--> ( 1 ) . انّ اللّه بعث محمّدا صلى اللّه عليه و آله و سلّم نذيرا للعالمين و أمينا على التنزيل ، و أنتم معشر العرب على شرّ دين و في شرّ دار منيخون بين حجارة خشن ، و حيات صم ، تشربون الكدر ، و تأكلون الحشب ، و تسفكون دماءكم ، و تقطعون أرحامكم ؛ و الأصنام فيكم منصوبة ، و الآثام بكم معصوبة . « نهج البلاغه ، خ 26 » .