بساطى كه نشسته است ، بنشاند . « 1 » قرآن مجيد در سورهء « الضحى » از دورهء يتيمى پيامبر چنين ياد مىكند : أَ لَمْ يَجِدْكَ يَتِيماً فَآوى « 2 » ؛ مگر تو را يتيم نيافت و پناه نداد ؟ حكمت يتيم گشتن نوزاد « قريش » براى ما چندان روشن نيست . همين قدر مىدانيم سيل خروشان حوادث بىحكمت نيست ، ولى با اين وضع مىتوان حدس زد كه خدا خواست رهبر جهانيان ، پيشواى بشر ، پيش از آن‌كه زمام امور را به دست بگيرد و رهبرى خود را آغاز كند ، شيرينى و تلخى روزگار را بچشد و در نشيب و فراز زندگى قرار گيرد ، تا روحى بزرگ و روانى بردبار و شكيبا پيدا كند و تجربه‌هايى از سختىها بيندوزد و خود را براى مواجهه با يك سلسله از شدايد ، سختىها ، محروميت‌ها و دربه‌درىها ، آماده سازد . خداى او خواست طاعت كسى بر گردن او نباشد و از نخستين روزهاى زندگى آزاد بار آيد و مانند مردان خود ساخته موجبات پيشرفت و ترقى و تعالى خود را به دست خويش فراهم سازد . تا روشن گردد كه نبوغ ، نبوغ بشرى نيست و پدر و مادر در سرنوشت او دخالتى نداشتند و عظمت و بزرگى او از منبع وحى سرچشمه گرفته است . مرگ عبد المطلب حوادث جان گداز جهان ، پيوسته در مسير زندگانى انسان خودنمايى مىكند و مانند امواج كوه پيكر دريا ، يكى پس از ديگرى سر برداشته و كشتى زندگى او را هدف قرار مىدهد و ضربه‌هاى شكنندهء خود را بر روح و روان آدمىزاد وارد مىسازد . هنوز امواجى از اندوه ، در دل پيامبر حكومت مىكرد كه براى بار سوم ، با مصيبت بزرگ‌ترى مواجه شد . هنوز هشت بهار بيشتر از عمر او نگذاشته بود كه سرپرست و

--> ( 1 ) . سيرهء ابن هشام ، ج 1 ، ص 168 . ( 2 ) . الضحى ( 93 ) آيه 6 .