جواد محدثى

93

فرهنگ عاشورا ( فارسي )

بىكم‌وكاست به آن حضرت برساند . او تعبير « عين » ( مأمور اطلاعاتى ) دربارهء محمد حنفيّه به كار برده است : « امّا انت فلا عليك ان تقيم بالمدينة فتكون لى عينا عليهم لا تخفى عنّى شيئا من امورهم » . « 1 » 3 - « خنثى كردن توطئهء ترور » : به امام خبر رسيده بود كه يزيد ، گروهى را تحت فرمان عمرو بن سعيد اشدق براى ترور يا دستگيرى وى به مكّه فرستاده است . حضرت براى خنثى كردن توطئهء ترور و نيز براى حفظ حرمت حرم خدا و براى اينكه خونش در مكّه ريخته نشود ، حج را به عمره تبديل كرد و روز هشتم ذى حجّه از مكّه خارج شد . « 2 » 4 - « جمع‌آورى اطلاعات » : از آنجا كه آگاهى از وضعيّت دشمن و مردم هوادار ، در تصميم‌گيريهاى يك پيشوا نقش مؤثّر دارد ، سيد الشهدا « ع » پيوسته مىكوشيد از اوضاع داخلى كوفه اطلاعات كافى داشته باشد . اين اطلاعات را از جمله از راههاى زير به دست مىآورد : الف : استنطاق و پرسش از مسافرانى كه از كوفه مىآمدند و بعنوان شاهدان عينى جريانات ، از آنجا خبر مىدادند . نمونه‌هايى همچون بشر بن غالب كه در ذات عرق با امام برخورد كرد ، يا فرزدق در يكى ديگر از منزلگاهها . ب : مكاتبات و نامه‌نگارى با پيروان خود در كوفه ، بصره و يمن ( مناطقى كه در محبّت به اهل بيت ، ريشه‌دارتر بودند ) و گزارشهاى مكتوب از اوضاع آن مناطق و حمايت مردمى و نصرت در قيام را جويا مىشدند و حتّى اين آگاهيها را در مواقع لزوم ، به سربازان دشمن كه راه را بر او مىگرفتند يا با او به نبرد برمىخاستند ، اعلام مىفرمود . 5 - « مصادره » : در مسير راه عراق ، كاروانى تجارتى از يمن به سوى شام مىرفت و براى يزيد ، اجناس قيمتى مىبرد . وقتى امام حسين « ع » در منزلگاه تنعيم به آن كاروان برخورد ، كالاهاى آن را مصادره كرد تا راه براى وابستگان به يزيد ، ناامن شود . به افراد كاروان هم فرمود : هر كس بخواهد با ما به عراق بيايد ، كرايهء كاملش را خواهيم داد و با او رفتار خوب خواهيم داشت و هر كس هم بخواهد جدا شود ، كرايه‌اش را تا اينجا

--> ( 1 ) - بحار الأنوار ، ج 44 ، ص 329 ؛ اعيان الشيعة ، ج 1 ، ص 588 . ( 2 ) - حياة الامام الحسين ، ج 3 ، ص 46 ؛ موسوعة كلمات الامام الحسين ، ص 324 .