جواد محدثى

84

فرهنگ عاشورا ( فارسي )

« ملقى فى الأرض جثّة بلا رأس و لا غسل و لا كفن » . « 1 » بيمار - زين العابدين « ع » بين النهرين نام قديم بخشى از سرزمين عراق ، كه ميان نهر دجله و فرات قرار دارد و زمانى بسيار حاصل‌خيز و پربار بوده است . - عراق بىوفايى از خصلتهاى مردم كوفه شمرده شده است كه هم با على بن ابى طالب « ع » بىوفايى نشان دادند ، هم با امام مجتبى « ع » ، هم با مسلم بن عقيل و هم با سيد الشهدا بيعت كردند و پيمان شكستند . نامهء دعوت نوشتند و تيغ كشيدند . اين خصلت كوفيان در ذهن ديگران مانده بود . هنگامى كه امام حسين « ع » تصميم گرفت به كوفه رود ، افراد متعدّدى او را بر حذر مىداشتند و بىوفايى اهل كوفه را يادآور مىشدند . خود امام حسين « ع » نيز روز عاشورا به اين عهدشكنى و بىوفايى آنان اشاره كرد و فرمود : « واى بر شما اى كوفيان ! زشت باد كارتان ! ما را به يارى فراخوانديد ، چون نزد شما آمديم و ندايتان را پاسخ گفتيم ، همان شمشيرها را كه با ما هم قسم بود ، به روى ما كشيديد . . . « يا اهل الكوفة ! قبحا لكم و ترحا ، بؤسا لكم و تعسا ، استصرختمونا والهين . . . » « 2 » . « كوفى » در خاطرهء مردم همرديف با « بىوفا » بود . حضرت زينب نيز در خطبه‌اش در كوفه ، به كوفيان چنين خطاب كرد : « يا اهل الكوفة ! يا اهل الختل و الغدر » كه اشاره به همان ريا ، تزوير ، نفاق و بىوفايى آن مردم بود . اين ذهنيّت ، همچنان باقى است . از شعارهاى مردم ايران پس از پيروزى انقلاب اسلامى و در ايّام جنگ تحميلى ، در حمايت از رهبرى اين بود كه « ما اهل كوفه نيستيم ، امام تنها بماند » ، « ما اهل كوفه نيستيم ، على تنها بماند . » - كوفه ، كوفيان

--> ( 1 ) - بحار الأنوار ، ج 45 ، ص 191 . ( 2 ) - موسوعة كلمات الامام الحسين ، ص 467 .