جواد محدثى

21

فرهنگ عاشورا ( فارسي )

ياد فرار آنها در روز عاشورا از خيمه‌اى به خيمهء ديگر و از پناهگاهى به پناهگاه ديگر مىافتم ، كه آن گروه فرياد مىزدند : خانهء ظالمان را بسوزانيد ! « 1 » اين آتش ، امتداد همان آتش زدنى بود كه پس از رحلت پيامبر ، در خانهء زهرا « ع » با آن سوخت و آتش كينه‌هايى بود كه از بنى هاشم و اهل بيت در سينه‌ها داشتند . به ياد اين حادثه ، در مراسم عاشورا در برخى مناطق رسم است كه خيمه‌هايى به نشان خيام اهل بيت برپا مىكنند ، ظهر عاشورا به آتش مىكشند ، تا احياگر ياد آن ستمى باشد كه روز عاشورا بر خاندان رسالت رفت . آتش به آشيانهء مرغى نمىزنند * گيرم كه خيمه ، خيمهء آل عبا نبود - خيمه‌گاه آثار و نتايج نهضت عاشورا شهادت مظلومانهء سيد الشهدا و يارانش در كربلا ، تأثير بيدارگر و حركت آفرين داشت و خونى تازه در رگهاى جامعهء اسلامى دواند و جوّ نامطلوب را شكست و امتدادهاى آن حماسه ، در طول تاريخ ، جاودانه ماند . حتى در همان سفر اسارت اهل بيت نيز تأثيرات سياسى اين حادثه در انديشه‌هاى مردم آشكار شد . گروهى از اسرا را كه به شام مىبردند ، چون به تكريت رسيدند ، مسيحيان آنجا در كليساها جمع شدند و به نشان اندوه بر كشته شدن حسين « ع » ، ناقوس نواختند و نگذاشتند آن سربازان وارد آنجا شوند . به شهر « لينا » نيز رسيدند . مردم آنجا همگى گرد آمدند و بر حسين و دودمانش سلام و درود فرستادند و امويان را لعن كردند و سربازان را از آنجا بيرون كردند . چون خبر يافتند كه مردم « جهينه » هم جمع شدند تا با سربازان بجنگند وارد آن نشدند . به قلعهء « كفر طالب » رفتند ، به آنجا نيز راهشان ندادند . به حمس كه وارد شدند ، مردم تظاهرات كردند و شعار دادند : « اكفرا بعد ايمان و ضلالا بعد هدى ؟ » و با آنان درگير شدند و تعدادى را كشتند . « 2 » برخى از تأثيرات حماسهء عاشورا از اين قرار است : 1 - قطع نفوذ دينى بنى اميّه بر افكار مردم 2 - احساس گناه و شرمسارى در جامعه ، بخاطر يارى نكردن حق و كوتاهى در اداى تكليف 3 - فرو ريختن ترسها و رعبها از اقدام و قيام بر ضدّ ستم

--> ( 1 ) - حياة الامام الحسين ، ج 3 ، ص 299 . ( 2 ) - عاشورا فى الأدب العاملى المعاصر ، ص 54 به نقل از منتخب طريحى و مقتل ابى مخنف .