جواد محدثى
120
فرهنگ عاشورا ( فارسي )
اواخر ، در سال 1398 قمرى بوده است . « 1 » تنعيم نام محلّى است در دو فرسخى مكّه و يكى از ميقاتهايى است كه حجّاج از آنجا براى عمره محرم مىشوند . در آنجا مسجدها و آبهايى بوده است . چون سمت راست آن كوهى به نام « ناعم » بوده ، آن محلّ به « تنعيم » معروف شده است . سيد الشهدا « ع » در مسير خويش به كوفه ، وقتى به تنعيم رسيد ، با كاروانى كه از يمن مىآمد برخورد كرد كه وسايلى براى يزيد مىبردند . امام ، اموال آن كاروان را گرفت . « 2 » چه بسا هدف از اين مصادره ، ضربهء اقتصادى به دشمن بوده است . سيد الشهدا افراد كاروان را پس از پرداخت كرايه تا آن محلّ ، آزاد گذاشت كه همراه او به كربلا آيند ، يا هر جا كه مىخواهند بروند . عدّهاى به او پيوستند . « 3 » - تاكتيكهاى نظامى - تبليغى تنور خولى - خولى توّابين توبهكنندگان ، لقب گروهى از شيعيان كوفه كه به خونخواهى شهداى كربلا قيام كردند . پس از حادثهء كربلا ، شيعيان كوفه بخاطر يارى نكردن امام حسين « ع » پشيمان شدند و توبه كردند و زدودن ننگ كوتاهى در نصرت امام را در قيام و انتقام از قاتلان سيد الشهدا ديدند . سليمان بن صرد خزاعى را كه از چهرههاى بارز شيعه بود به رياست برگزيده ، در خانهء او گرد آمدند و هم پيمان شدند تا دست به قيام عليه امويان بزنند . آغاز تصميمشان در سال 61 هجرى بود ، ليكن زمان نهضت را در سال 65 هجرى قرار دادند . در اين مدّت ، با جذب افراد به گروه خويش و تهيّهء سلاح و فراهم كردن امكانات نهضت ، پس از مدّتى سازماندهى مخفيانه ، سرانجام با جمعيتى 4000 نفرى قيام كردند و با شعار « يا لثارات الحسين » ، عازم نخيله شدند تا از آنجا به سوى شام حركت كنند . شروع قيام آنان را در عصر مروان بن حكم ، روز چهارشنبه بيست و دوّم ربيع الثانى گفتهاند . « 4 »
--> ( 1 ) - تراث كربلا ، سلمان هادى طعمه ، ص 129 . ( 2 ) - الحسين فى طريقه الى الشهادة ، ص 26 ، تاريخ طبرى ، ج 4 ، ص 289 . ( 3 ) - كامل ، ابن اثير ، ج 2 ، ص 547 . ( 4 ) - انصار الحسين ، شمس الدين ، ص 205 .