جواد محدثى

104

فرهنگ عاشورا ( فارسي )

در زمان شهادت فرزند مصطفى « ص » گريه كند يا حالت گريه به خود گيرد و بر مصيبت سبط پيامبر تعزيت گويد ، همواره در بهشت خواهد بود . البته غير از تباكى در مصيبت ابا عبد اللّه الحسين « ع » ، حالت گريه به خود گرفتن در مناجات و دعا و از خوف خدا نيز مطلوب است و اين از نمونه‌هاى روانى تأثير ظاهر در باطن است . رسول خدا « ص » در اين زمينه به ابو ذر غفارى فرمود : « يا ابا ذر ! من استطاع ان يبكى فليبك ، و من لم يستطع فليشعر قلبه الحزن و ليتباك ، انّ القلب القاسى بعيد من اللّه » « 1 » هر كه مىتواند گريه كند ، پس بگريد و هر كه نتواند ، پس در دل خويش حزن قرار دهد و تباكى كند ، همانا قلب قساوت گرفته ، از خداوند دور است . امام صادق « ع » دربارهء گريه بر گناه خويش و از خوف خدا مىفرمايد : « ان لم يجئك البكاء فتباك ، فان خرج منك مثل رأس الذّباب فبخّ بخّ » « 2 » اگر گريه‌ات نمىآيد ، خود را به حالت گريه در آور ، پس اگر به اندازهء سر مگسى اشك بيرون آمد ، پس مرحبا به تو . - گريه ، عزادارى تحريفهاى عاشورا نهضت عاشورايى امام حسين « ع » ، با انگيزهء امر به معروف و نهى از منكر و براى نجات اسلام و مبارزه با طغيان بود . اهداف و آرمانهاى مقدّس ، چهره‌هاى متعالى و درخشان و انگيزه‌هايى اجتماعى و سياسى داشت . آن همه تشويق براى گريه بر سيد الشهدا و عزادارى براى سيّد مظلومان نيز ، براى زنده نگهداشتن اين مكتب جهاد و شهادت و حفظ ارزشها بود . متأسّفانه در طول تاريخ ، تحريفهايى چه در انگيزه‌ها و اهداف ، چه در چهره‌هاى حماسه ساز و چه در برنامه‌هاى مربوط به عاشورا انجام شد . تحريفهاى عاشورا ، برخى به « محتوا » بر مىگردد ، برخى به « شكل » و برخى به « افراد » . كتابهايى كه به عنوان مقتل نوشته شد و روضه‌هايى كه براى عاشورا گفته و خوانده شد ، گاهى چون با انگيزهء گرياندن مستمعين بود ، آميخته به مطالب ضعيف ، غير مستند و احيانا دروغ گشت . علاقه‌اى كه به چهره‌هاى عاشورايى وجود داشت ، سبب شد در حوادث آن حماسه ، غلوّها و مبالغه‌هايى نقل شود كه غير عقلى و باور نكردنى است . آمار و ارقام كشته‌ها و برخى حوادثى كه به ظاهر غم‌انگيز و سوزناك بود ، بر اصل واقعه افزوده شد .

--> ( 1 ) - مكارم الأخلاق ، طبرسى ، ص 462 ؛ بحار الأنوار ، ج 74 ، ص 79 . ( 2 ) - بحار الأنوار ، ج 90 ، ص 344 .