( 1 ) بسم اللّه الرّحمن الرّحيم « همى گويد بندهء كمترين محمّد ابن احمد بن ابى بكر [ ( 12 ) ] الماثرنابادي [ ( 13 ) ] ، اصلح اللّه عمله و انجح امله ، كه مخدوم موالى الانعام مؤيد الملك صدر الامرا صاحب البر و البحر ، نظام العالم ، قوام الدولة و الدّين ، جلال الاسلام و المسلمين ، اختيار الملوك و السلاطين ، اكفى الكفاة بالشرق و الغرب ، والى السيف و القلم ، حاتم الزمان ، اكرم و مفخر خوارزم و خراسان ( كه در اقطار آفاق بدان مذكور و مشهور است مجتمع باد و انواع مهمات ) [ ( 14 ) ] نهانى و اصناف [ ( 15 ) ] آمال و امانى از موسم جوانى كه بهار زندگانى است محصّل ، اجلّ عالم اخصّ محترم رضى الدين سيّد الكتّاب امير الشعرا محمّد بن احمد المستوفى الزاوى ( روّح اللّه نوره و نوّر ضريحه ) [ ( 16 ) ] [ را ] فرموده بود كه مجلّدات فتوح اعثم [ ( 17 ) ] كوفى را ، رحمه اللّه ، از لغت عربى به زبان فارسى آرد به لفظ درى و عبارت عذب [ ( 18 ) ] پردازد . آن بزرگ ، تغمد [ ه ] اللّه بغفرانه و اسكنه اعالى [ ( 19 ) ] جنانه ، بر وفق اشارهء عالى و فرمان نافذ ، لازال عاليا نافذا ، رفته بود و به رغبتى صادق و حرصى غالب در ترجمهء اين كتاب خوض نموده و جزوى چند پرداخته و آن را بر وقايع [ ( 20 ) ] نكات و بدايع عبارات بياراسته . در اثناى ( اين حالت ، ذات شريف ) [ ( 21 ) ] او را عارضه‌اى افتاد كه از آن ترجمه مانع آمد و به معالجه مشغول شد و روزها در آن بماند . چون تقدير ربّانى ( رقم فنا بر ناصيهء احوال او كشيده بود ) [ ( 22 ) ] هيچ علاج موافق مزاج او نيفتاد و ( اعياه الموت ) [ ( 23 ) ] كلّ طبيب ( كار خويش كرد و آن بزرگ ناگاه لباس فنا پوشيد و از اين سراى فانى به نعيم جاودانى انتقال كرد ، و كيست كه اين شربت نخواهد چشيد ) [ ( 24 ) ] . بس خسته به هر گوشه كه گردون دارد * از حد قياس خسته بيرون دارد .

--> [ ( 12 ) ] نسخهء نفيسى ن : + الكاتب . [ ( 13 ) ] ن : الايزنابادى ؛ مراد مابيژنابادى است . مابيژناباد قصبه‌اى است در نزديكى خواف . [ ( 14 ) ] ن : مطلب بين ( ) را ندارد . [ ( 15 ) ] ن : اضعاف . [ ( 16 ) ] ن : ( الرواسى و ارواح اللّه روحه ) . [ ( 17 ) ] ن : اعصم . [ ( 18 ) ] ن : عرب . [ ( 19 ) ] ن : اعلى . [ ( 20 ) ] ن : ودايع . [ ( 21 ) ] ن : ( آن حال و ترتيب آن مقال ) . [ ( 22 ) ] ن : ( و حكم يزدانى نوعى ديگر بود ) . [ ( 23 ) ] ن : ( اعباء ذو الموت ) . [ ( 24 ) ] ن : ( كار خود كرد و آن بزرگ از آن سعادت محروم ماند و بدان مراد نرسيد و از سر حسرت تمام شربت فنا چشيده درين سراى فانى به نعيم باقى انتقال كرد ، كساه اللّه ثواب رضوانه و سقاه صوب غفرانه ) .