أحمد بن أعثم الكوفي ( مترجم : مستوفى )
58
الفتوح ( فارسي )
( 1 ) پس ، ايشان را در رعايت رعيّت و اتّفاق و موافقت با لشكر و اخلاص و اتّحاد با ياران نصيحت كرد و به خدا سپرد . پس ، يك ديگر را وداع كرده روان شدند [ 128 ] و بر عزيمت غزا و مقاتلت اهل روم [ روى ] به جانب شام نهادند . خبر به هرقل ( 81 ) پادشاه روم رسيد . آن وقت هرقل در فلسطين بود . چون شنيد كه عرب مىآيد با زن و بچّه ، و بر وفق دين و مذهب خويش سوگند خوردهاند كه [ در ] محاربت و مقاتلت ثابت قدم باشند و تا يكى از ايشان زنده ماند باز نگردند ، و تا فلسطين را فتح نكنند به هيچ نوع عزيمت مراجعت در خاطر نيارند ، هرقل سرداران سپاه را بخواند و با ايشان كيفيّت رسيدن لشكر عرب باز نمود و گفت : اعراب انديشهء عظيم كردهاند و دعوى مىدارند كه پيغمبر ايشان خبر داده است كه بر اين ولايت ظفر خواهند يافت . امروز بدان بشارت مىآيند و زن و بچّه با خويش دارند و در قول پيغمبر خود هيچ شكّ و شبهه ندارند . بارى تعالى دين شما را عزيز كرده و بر ديگر اديان چون دين يهود و مجوس و غيره ترجيح و تفضيل نهاده به موجب آنكه ايشان غير خداى را مىپرستند و شما به حمد اللّه به عبادت حقّ سبحانه و تعالى بر وفق كتاب نورانى عيسى - روح اللّه ( ص ) - مواظبت مىنماييد و به وحدانيّت و قدرت او جلّ عظمته اقرار داريد و به سنّت عيسى ( ع ) كه روح اللّه است و علم او [ كه ] رهنماى خلق است و دين او كه راه راست است [ 129 ] متابعت مىكنيد . بايد كه عدّت و آلت سازيد و ترتيب سلاح و شوكت كنيد و در كار حزم فرو گيريد و از جهت زن و فرزند خويش و پيوند و خانه و ولايت خويش مردانه روى به كار آريد و از جانب ما به همه وجوه مستظهر باشيد كه شما را به لشكر جرّار و مردان كار و پياده و سوار بسيار مدد خواهيم داد و امراى كار ديده و سرخيلان تجربه يافته و گرم و سرد روزگار چشيده نصب خواهيم كرد . مىبايد كه از قول آنها عدول ننماييد و از اشارت ايشان انحراف مورزيد . پس ، هرقل نامهها بنوشت به بلاد شام چون دمشق ، حمص ( 82 ) ، انطاكيه ( 83 ) ، حلب و ديگر شهرها و از هر شهر و قصبه حشم [ 130 ] خواست . مردم بسيار و خلق بىشمار بر
--> [ ( 128 ) ] خ : روان شدند و آن لشكر بر . . . [ ( 129 ) ] ل . چ : « و دين . . . است » حذف شده است . [ ( 130 ) ] ت : حشر .