ابن سعد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

38

الطبقات الكبرى ( فارسي )

( 1 ) خواهم داد . عمر در اين باره براى او نامه نوشت . عثمان برادر خود حكم بن ابى عاص ثقفى را بر طائف گماشت و خود پيش عمر آمد و عمر او را به بصره گسيل داشت . او در بصره خانه‌يى ساخت و اموالى آن جا فراهم آورد و جوى بزرگ عثمان را كه منسوب به اوست كنار ابلّه و زمينهاى آن سرزمين كند و آن سرزمين را مشروب كرد . تا امروز - ربع اول قرن سوم - فرزندزادگان او در بصره باقى هستند و به شرف رسيده‌اند و حاصل غلات و اموال آنان فراوان و شمارشان بسيار و بازماندگانى پسنديده‌اند . گويد محمد بن عبيد طنافسى ، از گفتهء عمرو بن عثمان ، از موسى بن طلحه ما را خبر داد كه مىگفته است * رسول خدا ( ص ) عثمان بن ابى عاص را به طائف روانه كرد و او را فرمود : با مردم چنان نمازگزار كه ناتوان‌تر ايشان نماز مىگزارد و مؤذن تو مزدى نگيرد . گويد موسى بن اسماعيل ، از گفتهء ابو هلال ، از قتاده ، از مطرّف ما را خبر داد كه * كنيهء عثمان بن ابى عاص ، ابو عبد الله بوده است . برادرش ، حكم بن ابى عاص ثقفى ما داستان او را ضمن داستان برادرش گفتيم . به ما خبر نرسيده كه او همراه نمايندگان ثقيف بوده باشد . فرزندزادگان حكم هم از اشراف هستند و از جمله ايشان يزيد بن حكم بن ابى عاص شاعر است . برادر آن دو ، حفص بن ابى عاص او شاعر و برادر عثمان بن ابى عاص بوده است . به ما خبر نرسيده كه او حضرت ختمى مرتبت را ديده يا با ايشان مصاحبت داشته باشد . ما خواستيم خبر او را با برادرانش بنويسيم و امر او را روشن سازيم . از فرزندان و فرزندزادگان او هم از اشراف بصره بوده‌اند . از حفص روايت شده است و حسن بصرى از او گاهى روايت كرده است .