( 1 ) نام كسانى از اصحاب حضرت ختمى مرتبت ( ص ) كه در مصر ساكن شده‌اند عمرو بن عاص بن وائل بن هاشم بن سعيد بن سهم ، كنيه‌اش ابو عبد الله بود ، او در حبشه در حضور نجاشى مسلمان شد و سپس در آغاز ماه صفر سال هشتم هجرت به عنوان مهاجر در مدينه به حضور پيامبر ( ص ) آمد و از اصحاب آن حضرت شد . « 1 » رسول خدا او را به فرماندهى جنگ ذات السلاسل گماشت و در فتح مكه او را به بتخانهء سواع كه بت قبيلهء هذيل بود گسيل فرمود و عمرو عاص آن را ويران كرد . سپس او را پيش جيفر و عبد پسران جلندا كه سران قبيله ازد عمان بودند روانه فرمود تا ايشان را به مسلمانى فرا خواند ، هنگامى كه رسول خدا رحلت فرمود عمرو عاص در عمان بود او از آنجا به مدينه آمد و ابو بكر صديق او را به عنوان يكى از فرماندهان سپاه به شام روانه كرد . عمرو عاص عهده‌دار پاره‌يى از فتحهاى شام بود و در جنگ يرموك شركت كرد . عمر بن خطاب نخست او را به حكومت فلسطين و نواحى آن گماشت . سپس براى او نوشت كه به مصر برود . عمرو عاص همراه مسلمانان كه سه هزار و پانصد تن بودند سوى مصر رفت و آن را گشود و عمر او را به حكومت مصر گماشت و تا مرگ خود او را تغيير نداد ، پس از مرگ عمر عثمان بن عفان چند سالى او را همچنان بر حكومت مصر باقى گذاشت و سپس او را بر كنار كرد و عبد الله بن سعد بن ابى سرح را بر حكومت مصر گماشت . عمرو عاص به مدينه آمد و همان جا بود و چون مردم بر عثمان شورش كردند ، عمرو عاص از مدينه به شام رفت و در مزرعه خود به نام سبع كه در فلسطين بود مقيم شد ، پس از كشته شدن عثمان ، عمرو عاص پيش معاويه رفت و همراه او به خون خواهى عثمان پرداخت و همراه او در جنگ صفين شركت كرد ، سپس معاويه او را به حكومت مصر

--> ( 1 ) دربارهء چگونگى مسلمان شدن عمرو عاص گفته‌هاى ديگرى كه درست‌تر است گفته شده است . مراجعه كنيد به شرح حال خالد بن وليد در همين جلد طبقات ، و محمد بن سعد به روايت استاد خود واقدى نظر داشته است .