ابن سعد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
395
الطبقات الكبرى ( فارسي )
( 1 ) واقدى مىگويد اگر اين چنين باشد ابو بكر به سال سيزدهم هجرت در شصت و سه سالگى درگذشته است و فاصله ميان اين تاريخ و مرگ بلال هفت سال است - يعنى بلال به هفتاد سالگى درگذشته است - و به هر حال شعيب بن طلحه به تاريخ تولد بلال آگاهتر است كه مىگويد هم سن ابو بكر بوده است و خدا داناتر است . واقدى ما را گفت سعيد بن عبد العزيز از گفتهء مكحول از گفتهء كسى كه بلال را ديده بود او را چنين وصف كرد كه مردى به شدت سيهچرده و كشيده قامت و نزار و خميده پشت و داراى گونههاى استخوانى بود ، موهاى انبوهى داشت كه بسيار سپيد شده بود و رنگ آن را با خضاب تغيير نمىداد . عبادة بن صامت بن قيس بن اصرم بن فهر بن ثعلبة بن غنم بن عوف بن عمرو بن عوف بن خزرج از تيره قواقله است « 1 » ، كنيهاش ابو وليد و مادرش قرة العين « 2 » دختر عبادة بن نضلة بن مالك بن عجلان بن زيد بن غنم بن سالم بن عمرو بن عوف بن خزرج است . عبادة همراه هفتاد تن انصار بود كه در بيعت عقبه حضور داشتند و يكى از نقيبان دوازدهگانه است ، او در جنگهاى بدر و احد و خندق و همه جنگهاى ديگر پيامبر همراه آن حضرت بود و هنگامى كه مسلمانان براى جنگ به شام عزيمت كردند او هم به شام رفت و همواره آن جا بود تا همان جا درگذشت . واقدى از گفتهء ابو حرزه يعقوب بن مجاهد ، از عبادة بن وليد بن عبادة از گفتهء پدرش ما را خبر داد كه مىگفته است * عبادة بن صامت مردى كشيده قامت و تنومند و زيبا بوده است ، او به سال سى و چهار در خلافت عثمان بن عفان و به هفتاد و دو سالگى در رمله كه از سرزمينهاى شام است درگذشت و او را اعقابى است ، محمد بن سعد مىگويد از كسى هم شنيدم مىگفت كه عبادة بن صامت چندان زنده بوده كه به روزگار حكومت معاوية بن ابى سفيان در شام درگذشته است .
--> ( 1 ) تيرهيى از قبيلهء بزرگ خزرج مركب از خاندانهاى غنم و سالم ، به ترجمه طبقات ، ج 4 ، ص 459 مراجعه شود . ( 2 ) نمونهيى از سابقه اين نام براى خانمها در دورهء جاهلى است .