( 1 ) بردگان و برده‌زادگان و مسلمانانى كه پس از فتح مكه مسلمان شده‌اند سهمى نيست . عفان بن مسلم از حماد بن سلمه ، از على بن زيد بن جدعان ، از ابو رافع نقل مىكند * عمر بن خطاب پس از زخمى شدن در حالى كه به ابن عباس تكيه داده بود و عبد الله بن عمر و سعيد بن زيد هم حاضر بودند گفت : بدانيد كه من در مورد ميراث كلاله سخنى نگفته‌ام و هيچ كس را هم پس از خودم به جانشينى نگماشته‌ام ، و هر كس از اسيران عرب كه تا هنگام مرگ من آزاد نشده است آزاد است و فديه‌اش را از بيت المال بپردازيد ، سعيد بن زيد بن عمرو گفت : اگر در مورد مردى از مسلمانان به خلافت اشاره مىكردى مردم تو را امين مىدانند و مىپذيرفتند . عمر گفت : از اصحاب خودم در اين مورد حرصى ناپسند ديدم و من موضوع را به اين شش تن كه رسول خدا ( ص ) به هنگام رحلت از ايشان راضى بود واگذاشتم . آن گاه گفت : آرى اگر هر يك از دو نفر سالم و ابو عبيدة زنده مىبودند اين كار را به آنها وا مىگذاشتم و به آنها اعتماد مىكردم . وكيع بن جراح از اعمش ، از ابراهيم نقل مىكند كه عمر مىگفته است * چه كسى را به جانشينى خود برگزينم ؟ آرى اگر ابو عبيدة بن جراح زنده بود خوب بود . مردى گفت : اى امير مؤمنان چرا از عبد الله بن عمر غافلى ؟ گفت : خدايت بكشد . به خدا هرگز نمىخواهم مردى را خليفه كنم كه از طلاق دادن زن خود عاجز است ، تو هم از اين سخن خدا را در نظر نداشتى . عارم بن فضل از حماد بن زيد ، از ايوب ، از عبد الله بن ابى مليكة نقل مىكند ابن عمر به پدرش گفت : چه خوب بود كسى را به جانشينى خود مىگماشتى ، عمر گفت : چه كسى را بگمارم ؟ گفت : تو كه خداى ايشان نيستى تلاش خودت را انجام بده ، اگر كسى را بفرستى و كارگزار خودت را در زمين خودت احضار كنى دوست ندارى كه او تا بازگشت خود بر سرزمين كسى را به جاى خود بگمارد ؟ گفت : چرا . ابن عمر گفت : همچنين اگر چوپان گوسپندانت را احضار كنى نمىخواهى كه او جانشينى تا هنگام بازگشت خود تعيين كند . ايوب مىگويد ، عمر در پاسخ گفت : اگر جانشين تعيين كنم كسى كه بهتر از من است جانشين تعيين كرد و اگر جانشين تعيين نكنم كسى كه بهتر از من است جانشين تعيين نكرد . گويد ، چون عمر اين سخن را گفت دانستم كه جانشينى تعيين نخواهد كرد . قبيصة بن عقبه از هارون بربرى ، از عبد الله بن عبيد نقل مىكند گروهى از مردم به عمر گفتند : آيا نمىخواهى جانشين براى ما تعيين كنى ؟ آيا كسى را به اميرى بر ما