ابن سعد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

293

الطبقات الكبرى ( فارسي )

( 1 ) واگذار شد ، عبد الرحمن گفت : كدام يك از شما حق رأى خود را به من وا مىگذاريد و خدا را گواه مىگيرم كه برتر و بهتر شما را براى مسلمانان به خلافت برمىگزينم . على ( ع ) و عثمان هر دو سكوت كردند ، عبد الرحمن گفت : اين كار را به من واگذاريد من خودم داوطلب نيستم و از گردونه بيرون مىروم و به خدا سوگند از بهتر و برتر شما براى مسلمانان چشم نمىپوشم و تخطى نمىكنم ، گفتند : باشد . عبد الرحمن نخست با على ( ع ) خلوت كرد و گفت : خويشاوندى و قرابت تو به رسول خدا ( ص ) و پيشگامى تو در اسلام معلوم و محفوظ است و خداى بر تو گواه باشد كه اگر خليفه شدى عدالت و دادگرى كنى و اگر عثمان خليفه شد از او اطاعت كنى ، فرمود : باشد . آن گاه با عثمان خلوت كرد و به او هم چنان گفت و عثمان هم پذيرفت . عبد الرحمن به عثمان گفت : دست خود را فراز كن تا بيعت كنم و على ( ع ) و مردم هم با او بيعت كردند . [ 1 ] آن گاه عمر گفت : به خليفهء پس از خودم توصيه و سفارش مىكنم كه از خداى بترسد و نسبت به مهاجران نخستين حرمت نگه دارد و حق ايشان را براى آنان حفظ كند و در مورد مردم شهرستانها به نيكى سفارش مىكنم كه آنان ياوران اسلام و مايه خشم دشمن‌اند و پرداخت كنندگان اموال و نبايد از ايشان چيزى بيش از آنچه بر عهده دارند بدون رضايت ايشان گرفته شود ، همچنين در مورد انصار كه در خانهء ايمان پيش از مهاجران جاى گرفتند [ 2 ] سفارش مىكنم كه از نيكوكاران آنان بپذيرند و از بدكاران آنان بگذرند . همچنين دربارهء اعراب كه اصل و ماده اسلام‌اند سفارش مىكنم كه از زيادى اموال آنان چيزى كه گرفته مىشود ميان فقراى ايشان تقسيم شود و براى كسانى كه در ذمه خدا و رسول خدا قرار دارند سفارش مىكنم كه عهد خدا و رسولش را در موردشان رعايت كنند و چيزى بيشتر از طاقت و توان آنان بر آنان تكليف نكنند و با كسانى كه با آنان جنگ كنند جنگ شود [ از ايشان دفاع شود ] . معاوية بن عمرو ازدى و حسن بن موسى اشيب و احمد بن عبد الله بن يونس همگى از زهير بن معاويه ، از ابو اسحاق ، از عمرو بن ميمون نقل مىكنند كه مىگفته است * من شاهد

--> [ 1 ] . براى اطلاع بيشتر از چگونگى گزينش عثمان از سوى عبد الرحمن بن عوف ، و حيله سازيها ، در منابع اهل سنت رك : ابو على محمد بلعمى ، ترجمهء تاريخ طبرى ، انتشارات بنياد فرهنگ ، تهران ، 1344 خورشيدى ، ص 82 - 77 ، و نويرى ، نهاية الارب ، ج 19 ، به تحقيق محمد ابو الفضل ابراهيم ، 1975 ميلادى ، مصر و ترجمهء آن به قلم اين بنده ، ص 390 - 378 . - م . [ 2 ] . مأخوذ از آيهء 9 سورهء پنجاه و نهم - حشر . - م .