( 1 ) محمد بن عبيد و فضل بن دكين از مسعودى ، از قاسم بن عبد الرحمن نقل مىكنند نخستين كسى كه قرآنى را كه از دهان رسول خدا آموخته بود و در مكه آشكارا مىخواند عبد اللَّه بن مسعود بود . ابو معشر و واقدى مىگويند عبد اللَّه بن مسعود در هجرت اول و دوم مسلمانان به حبشه رفته است ، ولى محمد بن اسحاق او را در هجرت اول به حبشه نام نبرده و فقط در هجرت دوم از او نام برده است . محمد بن ربيعه كلابى از ابو عميس ، از قاسم بن عبد الرحمن نقل مىكند عبد اللَّه بن مسعود را در حبشه به جهتى گرفتند كه ناچار براى آزادى خود دو دينار جريمه داد . واقدى از عبد الجبار بن عماره ، از عبد اللَّه بن ابو بكر بن محمد بن عمرو بن حزم ، همچنين از موسى بن يعقوب ، از محمد بن جعفر بن زبير نقل مىكند كه مىگفته‌اند عبد اللَّه بن مسعود به هنگام هجرت از مكه به مدينه در خانهء معاذ بن جبل وارد شده است . واقدى از محمد بن صالح ، از عاصم بن عمر بن قتادة نقل مىكند عبد اللَّه بن مسعود در مدينه به خانهء سعد بن خيثمه وارد شده است . واقدى از موسى بن محمد بن ابراهيم بن حارث تيمى ، از پدرش نقل مىكند رسول خدا ( ص ) ميان عبد اللَّه بن مسعود و زبير بن عوام عقد برادرى بست ، همچنان گفته‌اند ميان او و معاذ بن جبل هم عقد برادرى بسته شده است . واقدى از ابن جريج و سفيان بن عيينه از عمرو بن دينار ، از يحيى بن جعده نقل مىكند چون رسول خدا به مدينه آمد زمينهايى را براى احداث خانه در اختيار مردم نهادند . گروهى از قبيلهء بنى زهره كه به بنى عبد بن زهره معروف بودند ، گفتند ابن ام عبد را [ از القاب عبد اللَّه بن مسعود ] از ما دور تر منزل بده ، پيامبر فرمود : چرا ؟ مگر خداوند مرا در قيامت مبعوث نخواهد فرمود ، خداوند قومى را كه شخص ضعيف نتواند حق خود را از آنان بگيرد تقديس نمىفرمايد . اين روايت از عفان بن مسلم هم با همين اسناد نقل شده است همچنين واقدى از محمد بن عبد اللَّه ، از زهرى نقل مىكند كه از قول عبيد اللَّه بن عبد اللَّه بن عتبه مىگفته است * چون پيامبر ( ص ) زمينها را براى خانه‌ها مشخص فرمود ، براى بنى زهره در ناحيهء پشت مسجد زمينى را تعيين فرمود ، و براى عبد اللَّه و عتبه دو پسر مسعود همين قطعه زمين را كه نزديك و كنار مسجد است مشخص كرد . گويند : عبد اللَّه بن مسعود در جنگ بدر شركت كرد و پس از اينكه دو پسر عفراء ، ابو جهل را از پا درآوردند