( 1 ) حمزه از همگان به مشركان نزديكتر بود . ابو اسامه حماد بن اسامة و اسحاق بن يوسف ازرق ، از ابن عون ، از عمير بن اسحاق نقل مىكند كه مىگفته است * روز جنگ احد حمزة بن عبد المطلب در برابر پيامبر ( ص ) ايستاده و با دو شمشير كه در دست داشت جنگ مىكرد و مىگفت : من شير خدايم و از هر سو حمله مىبرد . ناگاه پايش لغزيد و به پشت افتاد و در همين هنگام وحشى او را ديد و زوبينى به او زد و او را كشت . اسحاق بن يوسف مىگويد : وحشى از دور زوبين پرتاب كرد يا نيزه انداخت و او را شهيد كرد . هوذة بن خليفة از عوف ، از محمد نقل مىكند كه مىگفته است * هند دختر عتبة بن ربيعة روز احد همراه مشركان آمده بود و نذر كرده بود كه اگر بر حمزه دست يابند و او را بكشند ، او از جگر حمزه بخورد . گويد : چون حمزه كشته شد و شهيدان را مثله كردند ، قطعه‌اى از جگر حمزه را براى هند آوردند و آن را در دهان نهاد و گاز گرفت ولى نتوانست آن را بلع كند و فرو افكند و چون اين خبر به پيامبر ( ص ) رسيد فرمود : خداوند گوشت و بدن حمزه را بر آتش براى هميشه حرام فرموده است ، و محمد كه ( از راويان اين حديث است ) مىگفته است : بيچاره هند كه چه گرفتاريهاى دشوارى دارد . عفان بن مسلم از حماد بن سلمه ، از عطاء بن سائب ، از شعبى ، از ابن مسعود نقل مىكند كه ابو سفيان روز جنگ احد گفت * مسلمانان را مثله كرده‌اند ، و اين كار بدون دستور من صورت گرفته است و من نه به اين كار دستور دادم و نه از آن منع كردم و نه از آن خوشم آمد و نه ناراحت شدم و در عين حال مرا خوشحال نكرد ، بلكه از اين كار ناراحت شدم . گويد : و چون ديدند شكم حمزه پاره است هند جگرش را بيرون آورد و شروع به گاز گرفتن و به نيش كشيدن كرد و نتوانست چيزى از آن را بخورد . پيامبر ( ص ) پرسيدند : آيا هند چيزى از جگر حمزه خورد ؟ گفتند : نه . فرمود : آرى خداوند چيزى از بدن حمزه را وارد آتش نخواهد كرد . خالد بن مخلّد از عبد الرحمن بن عبد العزيز ، از زهرى ، از عبد الرحمن بن كعب بن مالك ، از پدرش نقل مىكند كه * روز جنگ احد پيامبر فرمود : كسى پيكر و محل كشته شدن حمزه را ديده است ؟ مردى گفت : اى رسول خدا ، خداوند تو را گرامى بدارد من ديده‌ام ، فرمود : ما را آنجا ببرد . آن مرد راه افتاد و چون كنار جسد حمزه رسيد ، ديد شكمش را دريده و او را مثله كرده‌اند ، گفت : اى رسول خدا حمزه را مثله كرده‌اند . پيامبر ( ص ) را