ابن سعد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

2

الطبقات الكبرى ( فارسي )

( 1 ) تن خويش شركت فرموده است و سريّه‌هايى كه گسيل داشته است ، چهل و هفت سريّه بوده است و در نه غزو از اين غزوات ، درگيرى روى داده و پيامبر ( ص ) هم به تن خويش نبرد كرده است . آن نه غزو عبارت است از غزوات بدر و احد و مريسع و خندق و قريظة و خيبر و فتح مكه و حنين و طائف ، و اين از لحاظ ما مورد اتّفاق است . امّا در برخى از روايات مورخان آمده است كه پيامبر ( ص ) با بنى نضير هم غزو كرده و خداوند متعال غنايم آن را مخصوص آن حضرت قرار داده است ، و گويند به هنگام باز گرديدن از خيبر در غزو وادى القرى هم به تن خويش حاضر بوده است و برخى از ياران آن حضرت كشته آمده‌اند ، و هم گويند در جنگ غابة نيز رسول خدا به تن خويش غزو كرده است . گفته‌اند ، پيامبر ( ص ) به هنگام هجرت از مكّه روز دوشنبه دوازدهم ربيع الاول به مدينه در آمد و اين مورد اتّفاق است - اگر چند برخى گفته‌اند روز دوم از ماه ربيع الاول به مدينه رسيده است . بدين ترتيب ، نخستين لوائى كه پيامبر ( ص ) بست ، لوائى سپيده بود و آن را در ماه رمضان ، در آغاز ماه هفتم از هجرت خويش براى حمزة بن عبد المطلّب بن هاشم بست و ابو مرثد كنّاز بن حصين غنوى [ 1 ] همپيمان حمزه آن را بر دوش مىكشيد . پيامبر ( ص ) حمزه را با سى مرد از مهاجران به سريّه فرستاد . برخى گفته‌اند نيمى از ايشان مهاجر و نيمى انصار بوده‌اند ، ولى همه از مهاجران بوده‌اند و اين مورد اتفاق است و پيامبر ( ص ) تا هنگام غزو بدر كه انصار را هم در آن غزو امر به شركت داد ، آنان را به هيچ سريّه گسيل نفرمود ، چه انصار شرط كرده بودند مگر در سرزمين خود از ايشان نگهبانى نكنند و اين از نظر ما ثابت است . حمزه به قصد كاروان قريش روى در راه نهاد و آن كاروان به سرپرستى ابو جهل از شام باز مىگرديد و آهنگ مكّه داشت . ابو جهل سيصد مرد با خود داشت و چون به ساحل دريا رسيدند در منطقهء عيص [ 2 ] دو گروه روباروى شدند و صف آراستند . در اين هنگام

--> [ 1 ] . از پيشگامان مسلمانان و دوست و هم سن و سال حمزه ، در گذشتهء سال دوازدهم هجرت ، ر ك : زركلى ، الاعلام ، ج 6 ، ص 93 . - م . [ 2 ] . عيص ، از آباديهاى كنار درياى سرخ و در راه كاروان قريش از مكه به شام ، ر ك : ياقوت حموى ، معجم البلدان ، ج 6 ، چاپ مصر ، 1906 ميلادى ، ص 248 . - م .