( 1 ) عجرة ، از محمد بن كعب قرظىّ نقل مىكند كه مىگفته است * به روزگار پيامبر ( ص ) قرآن را پنج تن از انصار جمع كردند ، معاذ بن جبل و عبادة ابن صامت و ابىّ بن كعب و ابو ايّوب و ابو الدرداء ، و چون زمان حكومت عمر بن خطّاب فرا رسيد يزيد بن ابو سفيان به او نوشت كه : جمعيّت شاميان فزونى يافته و شهرها از مسلمانان انباشته است و نيازمند به كسانى هستند كه ايشان را قرآن و فقه بياموزند ، اى امير مؤمنان با فرستادن مردانى كه آنان را آموزش دهند مرا يارى كن . عمر اين پنج تن را فرا خواند و گفت : برادران شامى شما از من يارى خواسته‌اند تا كسى براى آموزش دادن قرآن و فقه بديشان گسيل دارم ، خداى شما را رحمت كند ، مرا يارى دهيد و سه تن از شما به شام برويد ، اگر بتوانيد همه برويد و اگر نه ، سه تن حركت كنيد . گفتند : همه نمىتوانيم ، ابو ايّوب پيرمردى است سالخورده و ابىّ بن كعب بيمار است . پس معاذ و عبادة و ابو الدرداء آمادهء رفتن شدند . عمر گفت : نخست از شهر حمص شروع كنيد و شما مردم مختلفى را خواهيد ديد كه برخى از آنان تيزفهمند . اگر چنين موردى يافتيد ، عده‌اى از مردم را به دو بسپاريد و چون از وضع حمص خرسند شديد يك تن از شما آن جا بماند و يكى به دمشق و ديگرى به فلسطين برود . آنان به حمص رفتند و همان جا بودند تا از وضع آن شهر خرسند شدند . عبادة همان جا ماند و ابو الدرداء به دمشق رفت و معاذ به فلسطين . معاذ در سال طاعون عمواس [ 1 ] در گذشت . عبادة بعد به فلسطين رفت و همان جا درگذشت ، و ابو الدرداء تا پايان عمر در دمشق بود . روح بن عبادة و عبد الوهّاب بن عطاء از هشام بن ابى عبد اللّه ، از ابو العلاء برد ، از سليمان بن موسى و كثير بن هشام ، از جعفر بن برقان نقل مىكنند كه * ابو الدرداء مىگفته است : تا كسى دانش نياموزد ، دانشمند نگردد و تا به علم خويش عمل نكند ، عالم نگردد . عارم بن فضل از حمّاد بن زيد و معلّى بن اسد از وهيب ، و هر دو از ايّوب ، از ابو قلابة نقل مىكنند كه * ابو الدرداء مىگفته است : تا وجوه مختلف قرآن را در نيابى ، روح فقه را هرگز نخواهى فهميد . يعقوب بن اسحاق حضرمىّ از شجاع بن ابى شجاع ، از معاوية بن قرّة نقل مىكند كه مىگفته است * ابو الدرداء مىگفت : دانش بياموزيد و اگر نتوانستيد ، دانشمندان را دوست بداريد و اگر اهل علم را دوست نمىداريد ، هيچ گاه دشمن ايشان نباشيد .

--> [ 1 ] . عمواس نام شهرى از شام است و اين طاعون به سال 81 هجرى بوده است . - م .