( 1 ) حركت مهيّا سازند . و كسانى را به مكه و به ميان قبايل عرب فرستاد و از آنان نيز خواست حركت كنند ، و اين در گرمايى سخت بود . و همچنين پيامبر ( ص ) فرمود زكات و صدقه بپردازند و صدقات فراوانى گرد آوردند و در راه خدا نيرو گرفتند . و گريندگان كه هفت تن بودند به حضور پيامبر ( ص ) آمده تقاضا كردند از بهر آنان مركب فراهم فرمايد . فرمود : مركوبى نمىيابم كه شما را بر آن سوار كنم . و آنان بازگرديدند و از اندوه اشك مىريختند كه چرا چيزى نمىيابند تا انفاق كنند . [ 1 ] و آن هفت تن سالم بن عمير بود و هرمىّ بن عمرو و علبة بن زيد و ابو ليلى مازنى و عمرو بن عنمة و سلمة بن صخر و عرباض بن ساريه . در برخى از روايات آمده است كه عبد اللّه بن مغفّل و معقل بن يسار هم از ايشان بوده‌اند . و برخى ديگر گويند ، مراد از گريندگان ، پسران هفتگانهء مقرّن هستند از مزينه . و گروهى از منافقان به حضور پيامبر ( ص ) آمده بى هيچ علتى از پيامبر ( ص ) دستورى مىخواستند تا در جنگ شركت نكنند و پيامبر ( ص ) آنان را كه هشتاد و چند تن بودند ، دستورى فرمود . [ 2 ] و گروهى هم از باديه‌نشينان آمده دستورى خواستند تا شركت نكنند و ايشان را دستورى نفرمود . و آنان هشتاد و دو مرد بودند . عبد اللّه ابن ابىّ بن سلول نيز با همپيمانان يهودى و منافق خود در ثنيّة الوداع نزول كرده بود و گفته مىشد كه همراهان او از مسلمانان كمتر نبودند . پيامبر ( ص ) ابو بكر را بر مقامگاه خود گماشت تا با مردم نماز گزارد و محمد بن مسلمه را نيز به نيابت خود بر مدينه بداشت و همين در نظر ما از اقوال ديگرى كه گفته‌اند صحيح‌تر است . چون پيامبر ( ص ) روى در راه نهاد ، عبد اللّه بن ابىّ و همراهانش از حركت خوددارى كردند و گروهى از مسلمانان نيز بى آنكه شك و ترديدى در عقيده داشته باشند ، نرفتند و از جملهء ايشان كعب بن مالك بود و هلال بن ربيع و مرارة ابن ربيع و ابو خيثمة سالمى و ابو ذرّ غفارى [ 3 ] . پيامبر ( ص ) به هر يك از خاندانهاى معروف انصار و قبايل عرب دستور داد رايت

--> [ 1 ] . براى اطلاع بيشتر در مورد اين گروه شريف ، ر ك : عموم تفاسير ، ذيل آيهء 93 ، از سورهء توبه ، از جمله ، شيخ طوسى ، تبيان ، ج 5 ، چاپ نجف ، ص 279 . - م . [ 2 ] . ر ك : تفسير آيهء چهل و چهارم از سورهء توبه . - م . [ 3 ] . گاهى ايجاز مخّل محمد بن سعد در بيان وقايع موجب مىشود خواننده نتواند به حقيقت پى ببرد . اميدوارم اين كار مغرضانه نباشد . محمد بن سعد نويسنده و شاگرد واقدى است ، مغازى واقدى در اختيارش بوده است و كاش در مورد جناب ابو ذرّ به آن مراجعه مىكرد كه ابو ذرّ به واسطهء ناخوشى و لاغرى شترش چند روزى عقب مانده و بين راه شتر را رها كرده پياده به رسول خدا ملحق شده و حضرت براى او دعاهاى ويژه فرموده‌اند . ر ك : مغازى ، چاپ مارسدون