ابن سعد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
9
الطبقات الكبرى ( فارسي )
( 1 ) گروه انبوهى از مهاجران و انصار با ايشان بيرون آمدند . نخستين بار بود كه انصار به جنگ مىآمدند و پيامبر ( ص ) پيش از اين با هيچ تنى از ايشان به جنگ نرفته بود . رسول خدا ( ص ) در محل چاه ابو عنبة در يك ميلى مدينه مقام كرد و سپاه خود را بر رسيد و آنان را كه كوچك و صغير بودند اجازهء شركت نداد و به مدينه بازگردانيد و خود با سيصد و پنج تن [ 1 ] برفت ، هفتاد و چهار تن از مهاجران و بقيه انصار ، هشت تن با عذر موجه در اين لشكر حاضر نبودند و پيامبر ( ص ) سهم آنها را از غنايم پرداخت فرمود . [ از اين هشت ] سه تن از مهاجران بودند ، عثمان بن عفّان كه از بهر بيمارى همسرش رقيّه دختر رسول خدا به دستور پيامبر ( ص ) در مدينه ماند و به مواظبت از او مشغول بود تا رقيه درگذشت ، و طلحة بن عبيد اللّه و سعيد بن زيد كه پيامبر ( ص ) خود آن دو را به گرفتن خبر از كاروان گسيل فرموده بود ، و پنج تن از انصار بودند ، ابو لبابة بن عبد المنذر كه به نيابت در مدينه گماشته شده بود و عاصم بن عدىّ عجلانى كه او را هم به ولايت بخش بالاى مدينه گماشته بودند و حارث بن حاطب عمرى كه پيامبر ( ص ) او را از روحاء به مناسبت اخبارى كه از قبيلهء بنى عمرو بن عوف رسيده بود پيش آنها فرستاد ، و حارث بن صمّة و خوّات بن جبير كه هر دو در روحاء بيمار شدند و نتوانستند حاضر باشند . اين هشت تن مورد اتّفاق است و جمله مستحق و شايستهء دريافت سهم خود از غنايم بودهاند . و هفتاد شتر در لشكر بود كه هر چند نفر به نوبت بر يكى مىنشستند . و دو اسب در لشكر بود يكى از آن مقداد بن عمرو و ديگرى از مرثد بن ابى مرثد غنوى . پيامبر ( ص ) دو تن را به تجسّس از اخبار مشركان و دشمنان گسيل داشت ، بسبس بن عمرو و عدىّ بن ابى الزّغباء از افراد جهينة و هم پيمانان انصار . و آن دو خود را كنار چاههاى بدر رساندند و پس از گرفتن اخبار به حضور پيامبر ( ص ) باز گرديدند . در شام به مشركان خبر رسيد كه پيامبر ( ص ) در كمين بازگرديدن آنان از شام است ، و از آن بود كه چون خواستند از شام بيرون آيند ، ضمضم بن عمرو را پيشاپيش به مكّه و نزد قريش فرستادند و آنان را از عزم پيامبر آگاه ساخته از آنها خواستند كه براى حفظ كاروان خود بيرون آيند . پس مشركان مكّه با كنيزان آوازه خوان و ساز و دهل بيرون شتافتند .
--> [ 1 ] . براى اطلاع بيشتر و دقيقتر از شمار مسلمانان در جنگ بدر ، ر ك : بيهقى ، دلائل النبوة ، ج 2 ، و ترجمهء آن به قلم نگارنده ، مركز انتشارات علمى و فرهنگى ، 1361 ، ص 231 - 229 ، و به فصل اسامى ايشان در ترجمهء جلد اول مغازى واقدى ، چاپ نشر دانشگاهى ، و به بحار الانوار ، ج 19 ، چاپ آخوندى ، ص 367 - 202 . - م .