هنگامى است كه گروه اندك امتيازاتى داشته باشد كه لشكر بزرگ از آن محروم است . از اين قبيل : برخوردارى از اسلحه و مهمّات ، انضباط و نظم ، مهارت يا داشتن طرح و نقشه جنگى مشخص . اين مسأله دربارهء مسلمانان و مشركان كاملا برعكس بود ؛ تجربهء جنگى ، نيروى زياد ، سلاح و مهمّات ، تجهيزات ، خلاصه عدّه و عدّه ، همه و همه در اختيار سپاه قريش بود . در صورتى مسلمانان حتى يك طرح و نقشه جنگى روشن و مشخص هم نداشتند . آنان وارد جنگى ناخواسته و تحميلى از سوى قريش شدند كه به لحاظ زمانى و مكانى اصلا آمادگى آن را نداشتند . از نظر زمان و مكان هم برترى از آن قريش بود . تنها وجه مشترك ، شيوه نبرد بود كه هيچ نوآورى نداشت و هر دو طرف مىبايست با تكيه بر روش‌هاى سنّتى و قديم نبرد را ادامه دهند . البته برخى از سواران معروف عرب در سپاه قريش بودند كه مهارت و تجربه كافى و آوازهء جنگاورى آنان در جنگ‌هاى سنّتى شهره بود . نتايج جنگ با اين عدّه و عدّه هيچ سازگارى نداشت . امتيازات قريش هم به كارشان نيامد . چنان كه خسارت‌هاى مشركين چندين برابر مسلمانان بود . مگر چه نسبتى است بين هشت تا چهارده نفر شهيد مسلمان به هفتاد نفر كشته و هفتاد نفر اسير مشركين ؟ در حالى كه همهء امتيازات در اختيار سپاه شرك بود . آرى راز و رمز اين نتيجه چه بود ؟ خداوند سبحان در قرآن مجيد مىفرمايد : إِذْ يُرِيكَهُمُ اللَّهُ فِي مَنامِكَ قَلِيلًا وَ لَوْ أَراكَهُمْ كَثِيراً لَفَشِلْتُمْ وَ لَتَنازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَ لكِنَّ اللَّهَ سَلَّمَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ ، وَ إِذْ يُرِيكُمُوهُمْ إِذِ الْتَقَيْتُمْ فِي أَعْيُنِكُمْ قَلِيلًا وَ يُقَلِّلُكُمْ فِي أَعْيُنِهِمْ لِيَقْضِيَ اللَّهُ أَمْراً كانَ مَفْعُولًا . « 1 » ( اى پيامبر ؛ ياد كن ) آنگاه را كه خداوند آنان ( - سپاه دشمن ) را در خوابت به تو اندك نشان داد و اگر ايشان را به تو بسيار نشان مىداد ،

--> ( 1 ) . انفال ( 8 ) : 43 - 44 .