السيد جعفر مرتضى العاملي ( مترجم : محمد سپهرى )
621
الصحيح من سيرة النبى الاعظم ( ص ) ( ترجمه وتلخيص ) ( سيرت جاودانه ) ( فارسي )
ابن عساكر در حديث مناشدة « 1 » على ( ع ) آورده است كه آن حضرت اعضاى شوراى شش نفرى را سوگند داد و فرمود : شما را به خدا قسم مىدهم ، آيا در ميان شما كسى هست كه پيش از آن كه احدى از نزديكان پيغمبر ( ص ) ايمان آورده باشد ، همراه او خمس گرفته باشد ، غير از من و فاطمه ؟ پاسخ دادند : خداوندا ؛ نه . « 2 » اين حديث دلالت دارد كه تشريع خمس در آغاز دعوت و در دوره مكّه ، بوده است ، پيش از آنكه احدى از اهل بيت پيغمبر ( ص ) ايمان آورند ، امّا اين متن اشكال دارد ، زيرا جعفر بن ابى طالب در آغاز دعوت ، حمزه در سال چهارم يا پنجم و نيز ابو طالب پيش از تولّد فاطمه ( س ) ايمان آوردند . مگر اين كه از اين اشكال چنين پاسخ دهند : 1 . ابو طالب ، خديجه و نيز پيامبر ( ص ) نيازى نداشتند . چنان كه پيش از اين گذشت ، در شعب ابو طالب از اموال خديجه و ابو طالب مصرف مىكردند . در مورد جعفر نيز ثابت نشده كه مستحق خمس باشد . احتمالا او هم از لحاظ مالى بىنياز بوده است . در مورد حمزه نيز همين احتمال هست . 2 . احتمال مىرود كه خمس در ابتداى بعثت و قبل از آن كه احدى از اهل بيت پيغمبر ( ص ) ايمان آورد ، تشريع شده باشد . از اين رو پيامبر ( ص ) اموال خديجه را تخميس نموده و سهم على ( ع ) را به او داده است و چون فاطمه ( س ) متولّد شد ، در خمس ، شريك على ( ع ) گرديد . البته از اين متن لازم نمىآيد كه فاطمه ( س ) اوايل بعثت يا پيش از آن به دنيا آمده باشد . بنابراين نبايد براى كسى از اين حديث چنين توهّمى پيش آيد .
--> ( 1 ) . مناشدة : قسم به خدا داده شده ( لغتنامه دهخدا ) . ( 2 ) . ترجمة الامام على ( ع ) من تاريخ دمشق ، 3 / 90 ؛ مناقب خوارزمى ، 225 ؛ فرائد السمطين ، 1 / 322 .