ب . آموزش انساب رسول اكرم ( ص ) دربارهء علم انساب فرمود : علمى است كه هر كه نداند ، زيان نمىبيند و هر كه بداند ، سود نمىبرد . دربارهء علم عربى ، اشعار و ايام العرب همچنين رواياتى از آن حضرت رسيده است . « 1 » به رغم اين روايات ، خليفهء دوم سهم سپاهيان را از بيت المال با توجّه به قوم و قبيله ، و تأكيد بر نسب و وابستگىهاى نژادى مردم مرتّب كرد « 2 » خليفه شهرهاى بصره و كوفه را بر اساس قبيله‌ها طرّاحى كرد . او با بيان سخنانى موافق گرايش‌ها ، نظرها و سليقه‌هاى مردم ، آنان را به فراگيرى انساب تشويق و ترغيب مىكرد و مىگفت : آن قدر از انساب بياموزيد كه بدان صلهء رحم كنيد . « 3 » جالب اين كه همين عبارت را به پيامبر اكرم ( ص ) هم نسبت داده‌اند . « 4 » شايد پيامبر ( ص ) اين مطلب را فرموده باشد و عمر از آن در اجراى سياست‌هاى تبعيض نژادى خود كمك گرفته باشد . معاويه هم دغفل بن حنظله سدوسى را به خدمت گرفت تا به فرزندش يزيد ، انساب بياموزد ، نه علم فقه ، قرآن و احكام . « 5 » شايد هدف آنان از نسبت دادن سخن عمر به پيامبر اكرم ( ص ) اين بود كه اين سخن نزد مردم با ارزش جلوه كند و به آسانى و سهولت بتواند در زندگى روزمرهء آنان رخنه كند .

--> ( 1 ) . همان ، 301 - 302 . ( 2 ) . بنگريد : سلمان فارسى فى مواجهة التحدّى . ( 3 ) . التراتيب الاداريه ، 2 / 302 الانساب ( سمعانى ) ، 1 / 11 ؛ بحوث فى تاريخ السنة المشرفه ، 166 . ( 4 ) . التراتيب الاداريه ، 2 / 231 ، 301 . ( 5 ) . بحوث فى تاريخ السنة المشرفه ، 168 .