و يك نفر را كشتند و دو نفر را به اسارت گرفتند و همراه كالاهاى تجارتى به مدينه آوردند . اين حادثه در روز نخست يا آخر ماه رجب بود . هنگامى كه به نزد رسول خدا ( ص ) بازگشتند از مال غنيمت و اسيران چيزى تصرّف نكرد ، امّا ابو هلال عسكرى را نظر بر اين است كه عبد اللّه خمس آن را براى رسول خدا ( ص ) آورد و بقيه را در ميان اصحاب خود تقسيم كرد . « 1 » زبان مسلمانان بر سر عبد اللّه و همراهان وى دراز شد . قريش هم به حرف آمدند كه محمّد و يارانش ماه حرام را حلال شمردند و در آن خونريزى كردند و مال مردم را به غارت بردند و مردان را اسير كردند . آنان مسلمانان را مورد سرزنش قرار دادند و در اين باره نامه نوشتند . يهوديان هم به جنبش آمدند تا مگر بر دامنهء آشوب بيفزايند . سرانجام آياتى فرود آمد و عذر مهاجران را در اين اقدام تبيين كرد : يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فِيهِ قُلْ قِتالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَ صَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ كُفْرٌ بِهِ وَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ إِخْراجُ أَهْلِهِ مِنْهُ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ وَ الْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ . « 2 » از تو درباره ماهى كه كارزار در آن حرام است ، مىپرسند . بگو : كارزار در آن ، گناهى بزرگ و بازداشتن از راه خدا و كفر ورزيدن به او ، بازداشتن از مسجد الحرام ( - حج ) ، و بيرون راندن اهل آن از آنجا ، نزد خدا ( گناهى ) بزرگ‌تر ، و فتنه ( - شرك ) از كشتار بزرگ‌تر است . گفته‌اند : اين آيه مباركه هنگامى فرود آمد كه مشركان مكّه به مدينه آمدند و به حالت عيب‌جويى و انتقام‌گيرى ، رسول خدا ( ص ) را مورد بازخواست قرار دادند . خداوند با فروفرستادن اين آيات ، اندوه مسلمانان را بر طرف كرد . قريش

--> ( 1 ) . الاوائل ، 1 / 176 ؛ سيره حلبى ، 3 / 157 ؛ المغازى ، 1 / 13 ؛ الطبقات الكبرى ، 2 / 10 ؛ دلائل النبوه ( بيهقى ) ، 2 / 307 - 308 ؛ تاريخ يعقوبى ، 2 / 69 . ( 2 ) . بقره ( 2 ) : 217 .