زمان رسول خدا ( ص ) پايه‌گذارى شد و آن حضرت ، بارها و در مناسبت‌هاى مختلف بر مبناى هجرت ، تاريخ‌گذارى كرده است . آنچه در زمان عمر اتّفاق افتاد ، فقط و فقط تغيير آغاز سال قمرى از ربيع الاوّل به محرّم بود . صاحب بن عبّاد به اين نكته اشاره كرده است . « 1 » مورّخان در اين باره نيز با هم اختلاف نظر دارند . برخى معتقدند كه محرّم سال نخست هجرت را آغاز سال هجرى قرار دادند . اين ديدگاه اكثر مورّخان است . برخى نيز عقيده دارند كه محرّم سال دوم را آغاز سال هجرى قرار دادند و ما قبل آن را ناديده گرفتند . اين ديدگاه را بيهقى نقل كرده و يعقوب بن سفيان فسوى بدان معتقد است . « 2 » ج . محرّم ، آغاز سال هجرى در اين مطلب اختلاف نظر است كه چه كسى ، به جاى ربيع الاوّل ، محرّم را به عنوان ماه آغازين سال هجرى پيشنهاد كرد . گفته مىشود ، پيشنهاد دهنده عثمان بن عفّان بود . « 3 » در مقابل برخى معتقدند كه اين ديدگاه شخص عمر بود . « 4 » گروهى نيز مىگويند ، عبد الرحمن بن عوف ، ماه رجب را پيشنهاد كرد ، امّا على بن ابى طالب ( ع ) ماه محرّم را مطرح كرد و همين نظر به تصويب رسيد . « 5 » گروه

--> ( 1 ) . عنوان المعارف و ذكر الخلائف ، 11 . ( 2 ) . البداية و النهايه ، 3 / 94 . ( 3 ) . نزهة الجليس ، 1 / 21 ؛ فتح البارى ، 7 / 209 ؛ الاعلان بالتوبيخ لمن ذمّ التاريخ ، 80 ؛ منتخب كنز العمّال ، 4 / 67 ؛ الشماريخ فى علم التاريخ ، 10 ؛ كنز العمّال ، 17 / 145 ؛ 10 / 193 . ( 4 ) . الاعلان بالتوبيخ لمن ذمّ التاريخ ، 79 ؛ الوزراء و الكتّاب ، 20 ؛ فتح البارى ، 7 / 209 ؛ مآثر الانافه ، 3 / 337 . ( 5 ) . الاعلان بالتوبيخ لمن ذمّ التاريخ ، 81 - 82 ؛ احقاق الحق ، 8 / 320 .