كسى كه در اثر تهديد مردم به قتل ، بر خويش بترسد و در خانه پنهان شود ، چگونه مىتواند عزيز باشد و موجب شكوه اسلام ؟ ! ما معتقديم كه او در پرتو اسلام بالا رفت و مقام و موقعيتى به هم زد . چنان كه خود وى در سفر به شام در روزگار خلافت خود به اين مسأله اقرار كرد . « 1 » ه . نزول آيه مىگويند : آيهء يا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ اللَّهُ وَ مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ . « 2 » به مناسبت اسلام آوردن عمر بن خطاب به عنوان چهل و چهارمين مسلمان فرود آمد . « 3 » اين سخن با روايت كلبى تعارض دارد . كلبى روايت كرده كه اين آيه در جنگ بدر ، در مدينه فرود آمد . « 4 » واقدى معتقد است كه اين آيه دربارهء بنى قريظه و بنى نضير فرود آمد . « 5 » اين آيه در سورهء انفال است كه يك سوره مدنى است نه مكى . به روايت زهرى اين آيه درباره انصار نازل شد . « 6 » علاوه بر اين ، آيات جهاد پيش از اين آيه آمده است . مىدانيم كه جهاد در مدينه تشريع شد . بنابراين ، آيهء مذكور با آيات قبلى هماهنگى و انسجام كامل دارد . چنان كه با فضاى مدينه هم هماهنگ است . در اين شهر بود كه اسلام شوكت گرفت و مسلمانان عزيز شدند . از آنچه گذشت به دست مىآيد كه روايات اسلام عمر با هم تناقض دارد . در اين روايات سعى شده تا به گونه‌اى اسلام حمزه كه موجب عزّت مسلمانان و شادمانى و سرور پيامبر ( ص ) شد ، تحت الشعاع قرار گيرد . چنان كه فضيلت ردّ پناهندگى كه از امتيازات عثمان بن مظعون است ، به وى داده شده است .

--> ( 1 ) . مستدرك حاكم ، 1 / 61 - 62 . ( 2 ) . انفال ( 8 ) : 64 . ( 3 ) . الدر المنثور ، 3 / 200 . ( 4 ) . مجمع البيان ، 4 / 577 . ( 5 ) . التبيان فى تفسير القرآن ، 5 / 152 . ( 6 ) . الدر المنثور ، 3 / 200 .