أ . انگيزهء فطرى انسانى : فطرت و عقل سليم به محتواى اين پيمان حكم مىكند و با احساسات ، عواطف و شعور انسانى و اصول اخلاقى هماهنگى كامل دارد . ب . انگيزه مصلحت‌انديشى : عدم امنيّت مكّه موجب مىشد كه بازرگانان به اعزام كاروان‌هاى تجارى و مبادلات بازرگانى با مردم مكّه علاقه نشان ندهند . ج . انگيزه‌هاى ديگرى كه شايد برخى از آنان داشتند . همانند حفظ قداست مكّه و مردم اين شهر در انديشه توده‌هاى عربى . 3 . تولّد امير المؤمنين على ( ع ) در مورد تاريخ تولّد امام على ( ع ) تقريبا دوازده نظر وجود دارد كه از هفت تا بيست و سه سال قبل از بعثت در نوسان است . « 1 » شايد بتوان از شمار اقوال كاست ، بدين صورت كه معتقد شويم بين دوازده و پانزده سال پيش از بعثت منافاتى نيست . چرا كه ممكن است ، قائل به 15 سال پيش از بعثت ، سه سال نخست دعوت پيامبر ( ص ) را كه به صورت پنهانى انجام مىشد ، به حساب نياورده باشد . چنان كه بر همين مبنا در ميان مورّخان اختلاف است كه آيا دورهء مكّه ده سال به طول انجاميد يا سيزده سال ؟ هر يك از اين دو موضوع طرفدارانى دارد . به هر تقدير آنچه بيان شد ، صرف احتمال

--> ( 1 ) . المصنّف ، 5 / 00 ؛ العقد الفريد ، 4 / 311 ؛ انساب الاشراف ؛ تاريخ الخميس ، 1 / 279 ؛ المعارف ، 51 ؛ السنن الكبرى ، 6 / 206 ؛ اسد الغابه ، 4 / 16 - 18 ؛ مجمع الزوائد ، 9 / 102 ؛ احقاق الحق ، 7 / 538 - 554 ؛ الكافى ؛ 1 / 376 ؛ الطبقات الكبرى ، 2 / 21 ؛ مناقب آل ابى طالب ، 2 / 78 ؛ مناقب خوارزمى ، 17 ؛ الفصول المهمّه ، 12 ؛ الارشاد ، 9 ؛ اعلام الورى ؛ الارشاد ، 9 ؛ اعلام الورى ، 153 ؛ احكام الاحكام ، 1 / 190 ؛ انباه الرواة ، 1 / 11 ؛ نهاية الارب ، 8 / 181 ؛ الرياض النضره ، 2 / 156 .