2 . حلف الفضول پس از بازگشت قريش از جنگ فجار ، زبير بن عبد المطلب براى حلف الفضول دعوت كرد . آنان در خانهء عبد اللّه بن جدعان جمع شدند و دست‌هاى خود را در آب زمزم فرو بردند و هم پيمان شدند و بر يارى ستمديده ، و جستجوى معاش ، و نهى از منكر پيمان بستند . اين پيمان از شريف‌ترين پيمان‌ها بود . هم‌پيمانان عبارت بودند از : بنى هاشم ، بنى مطلب ، بنى اسد ، بنى زهره و تيم . « 1 » برخى منكر حضور بنى اسد در حلف الفضول هستند « 2 » و گفته‌اند كه عبد اللّه بن زبير پس از ظهور اسلام ، به نفع آنان چنين ادعايى كرد . « 3 » پيامبر اكرم « 4 » در اين پيمان حضور داشت و پس از رسالت ، آن را ستود و تأييد فرمود . از آن حضرت روايت شده كه گفت : در خانه ابن جدعان در پيمانى حاضر شدم كه شادمان نيستم ، به جاى آن شتران سرخ موى داشته باشم . اگر اكنون هم به آن دعوت شوم ، حتما مىپذيرم . « 5 » دربارهء فلسفه اين پيمان گفته‌اند : مردى از زبيد كالايى به مكّه آورد . عاص بن وائل كالا را از او خريد ، امّا بهايش را نپرداخت . مردم زبيدى از احلاف ( هم‌پيمانان ) كمك خواست . احلاف را لعقة الدّم مىخواندند ، زيرا هنگامى كه هم پيمان شدند ، بر خلاف مطيبين كه آنان نيز از طرف‌هاى حلف الفضول بودند ؛ دستان خود را در خون فرو بردند . آنان عبارت بودند از : عبد الدار ، مخزوم ،

--> ( 1 ) . بنگريد : شرح نهج البلاغه ، 14 / 129 ؛ نسب قريش ، 383 . ( 2 ) . الاغانى ، 16 / 66 . ( 3 ) . همان ، 70 . ( 4 ) . همان ؛ سيره حلبى ، 1 / 127 . ( 5 ) . اعيان الشيعة ، 2 / 13 ؛ سيره ابن هشام ، 1 / 142 .