ديگرى كه حديث را روايت كرده يا شاهد آن بوده يا حديث ، گفتار يا موضع خود او است ؛ رسيده است . حال اگر بخواهيم در صحّت يا فساد روايات منقول بحث و بررسى كنيم ، بايد ابزارهاى پژوهشى لازم را در اختيار داشته ، در مطالعات و تحقيقات خود از آن ، استفاده كنيم . ما مىخواهيم در اينجا توضيح دهيم كه وسايل و ابزارهاى پژوهشى علمى نزد آگاهان مسلمان با ابزارهاى علمى ساير عقلاى بشر تفاوتى ندارد . دانشمندان مسلمان نيز همان معيارها و ضوابطى را در پژوهش‌هاى علمى خود به كار مىبرند كه ساير عقلا و حكماى بشر براى رسيدن به واقعيت و حقيقت و دورى از مطالب باطل ، تحريف شده و ساختگى به كار مىگيرند . به منظور تكميل بحث به برخى از اين ابزارها و وسايل اشاره مىكنيم . با اين توضيح كه غالبا به خصوص به موضوعات مربوط به پيامبر اكرم و ائمهء معصومين ( ع ) نظر داريم و ساير مسائل تاريخى ، فعلا براى ما چندان مهم نيست . از سوى ديگر معلوم است كه تاريخ و همهء قضاياى ميراث علمى اسلام غالبا به دست افراد خائن نوشته شده است . بنابراين بدون پژوهش‌هاى ژرف و بررسىهاى كافى و فراگير نمىتوان آن را به عنوان تاريخ يا قانون عرضه كرد . در حال حاضر توان انجام چنين كار مهمّى را نداريم . در فصل پيش نمونه‌هاى اندكى از ضوابط و معيارهاى باطل را كه به منظور حفظ و حراست و تحكيم پايه‌هاى انحراف و توجيه و تقويت آن وضع كردند ، بيان نموديم . مىتوان از آنچه گذشت مجموعه‌اى از قواعد و اصول يا معيارها و ضوابطى را به دست آورد كه مراعات و پاىبندى بدان در زمينه‌ها و مراحل مختلف پژوهش علمى واقع‌گرا و بىطرف در خصوص امور مختلف دينى ، عقيدتى ، و سيره و مواضع جهادى خصوصا آنچه به مواضع ، افعال و اقوال رسول اكرم ( ص ) و ائمه اطهار ( ع ) مربوط است ، الزامى است . از آنچه در فصل پيش بيان كرديم ، نتايج خلاصه‌اى را به شرح زير به دست مىآوريم ؛ 1 . هيچ كس حق تشريع ندارد و احكام دين جز از خدا و رسول خدا ( ص ) و اهل بيت ( ع ) گرفته نمىشود . رسول خدا ( ص ) به اخذ شريعت از اهل بيت ( ع )