[ بيت 138 ] 138 كم جدلت كلمات اللّه من جدل * فيه و كم خصم البرهان من خصم بسيار بر زمين انداخت كلمات خداى جدل‌كننده را در آن ، و بسيار غلبه كرده است حجّت يعنى قرآن بر خصمان . يعنى : چه بسيار بر زمين انداخته است كلمات خداى تعالى كه اشخاص دليران مهاجر و انصارند مجادل و معارض حضرت پيغمبر را ، و بسيار غلبه كرده است حجت حضرت پيغمبر يعنى قرآن مجيد بر خصوم و معارضان او كه ببلاغت و فصاحت مشهور و معروف بودند ، همه از معارضه و مقابله عاجز شدند و مقاتله و مكالمه « 66 » اختيار كردند . [ بيت 139 ] 139 كفاك بالعلم في الأمّيّ معجزة * في الجاهليّة و التّأديب في اليتم بس است ترا علمى كه درو بود در نانويسندگى از جهت معجزه در جاهليت كه متولد شد ، و ادبى كه درو بود در يتيمى . يعنى : بس است و بسنده « 67 » است ترا اى مخاطب از معجزهء

--> ( 66 ) . در اينجا طبيعة مقصود از مكالمه بايد معنائى نزديك به « مقاتله » باشد . در كتب لغت فعل « كلم » را از باب نصر و ضرب بمعنى مجروح كردن نوشته‌اند ، براى « كلم » از باب تفعيل نيز همين معنى را ياد نموده‌اند ، ولى باب مفاعله ازين ماده معنائى جز گفتگو كردن ندارد . ( 67 ) . اصل : « پسنديده » .