معروف ابن اسحاق كه كتاب المبتدء و المبعث و المغازى او را شنيده و روايت كرده‌اند ازين قرار بوده است : 1 - ابراهيم بن سعد بن ابراهيم الزّهرى ، ابو اسحاق ، از أهل مدينه و نزيل بغداد ، نوادهء عبد الرّحمان بن عوف ( 100 - 184 ه ) كه چندى مانند پدرش سعد قاضى مدينه بوده و تنها راوى مدنى ابن اسحاق به شمار آمده [ 1 ] و به روايتى علاوه بر مغازى [ 2 ] ، هفده هزار حديث دربارهء أحكام و سنن از ابن اسحاق دريافت كرده است [ 3 ] . ابراهيم بن سعد در اواخر حيات به دربار هارون الرّشيد به بغداد رفت و از خليفه إكرام ديد و پس از چندى در سنين هفتاد و سه يا هفتاد و پنج سالگى درگذشت و در مقابر باب التّبن مدفون شد [ 4 ] . از نسل عبد الرّحمان بن عوف تنها ابراهيم و پدرش سعد [ 5 ] در فقه و حديث معروف نشده‌اند بلكه ازين خاندان عدّه‌اى ديگر نيز بوده‌اند كه از جملهء علماى حديث به شمار آمده‌اند ، خصوصا سعد [ 6 ] ( وفات 201 ) و يعقوب [ 7 ] ( وفات 208 ) پسران ابراهيم بن سعد كه از جملهء راويان مغازى ابن اسحاق از طريق پدر خود بوده‌اند . يكى از راويان ابراهيم بن سعد كه شهرت خاصّى دارد ، ابو جعفر احمد بن محمّد بن أيّوب الورّاق [ 8 ] ( متوفّى در 228 ) صاحب المغازى است كه بنا بگفتهء

--> [ ( 1 - ) ] طبقات ابن سعد ، نسخهء احمد ثالث . [ ( 2 - ) ] ياقوت ، ارشاد ، ج 6 ص 401 . [ ( 3 - ) ] ابن حجر ، تهذيب ، ج 1 ص 122 و ج 9 ص 41 . [ ( 4 - ) ] ابن سعد ، طبقات ، ج 7 ق 2 ص 68 و خليفة بن خياط ، طبقات ، ص 851 و تاريخ خليفة بن خياط ، ص 491 ، بسوى ، المعرفة و التاريخ ج 1 ص 174 . [ ( 5 - ) ] سعد بن ابراهيم بن عبد الرحمان بن عوف ، ابن حجر ، تهذيب ، ج 3 ص 463 . [ ( 6 - ) ] ابن حجر ، تهذيب ، ج 3 ص 262 . [ ( 7 - ) ] ابن حجر ، تهذيب ، ج 11 ص 380 و ابن سعد ، طبقات ، ج 7 ق 2 ص 83 . [ ( 8 - ) ] ابن سعد ، طبقات ، ج 7 ق 2 ص 91 ، ابن حجر ، تهذيب ، ج 1 ص 70 ، سمعانى ، انساب ، ورق 979 ب .