برانگيخته مىشود . ) و در روايت ديگرى به او فرمود : « همچنانكه تنها راه مىروى تنها زندگى خواهى كرد » . ( 1 ) پيامبر ( ص ) راست گفت . زيرا ابو ذر تنها زيست و به همراه گروه اندكى از اصحاب پيامبر راه حق را پيمود و با حكومت گردنكشان و زورگويان مبارزه كرد . چون ايشان راهى براى خاموش كردن او نيافتند ، وى را به جائى بىآب و علف و سرزمينى خالى از سكنه و دور از مردم تبعيد كردند تا با هيچ‌كس رابطه پيدا نكند . وى باقيماندهء زندگيش را در تنهائى و بدون ارتباط با مردم بسر برد و هر كس مىخواست با او ارتباط برقرار كند تهديد مىشد . هيچ‌كس جز همسر و دخترش با وى نبود سرانجام نيز در جائى دور از همهء مردم از دنيا رفت ، و خداوند سوارانى را كه از كوفه به سوى حجاز مىرفتند به سوى او فرستاد . زن وى از ايشان يارى خواست و آنان را از جاى ابو ذر آگاه ساخت . معلوم شد ميان ايشان كسانى از صحابهء پيامبر هستند كه او را شناخته و از پيامبر مدح او را شنيده بودند ، و حتّى اين سخن را كه پيامبر در راه تبوك دربارهء ابو ذر فرموده بود شنيده بودند . شيخ حسين ديار بكرى مىگويد : عبد الله بن مسعود همراه ايشان بود و گفتار پيامبر ( ص ) را براى آن سواران بازگو كرد . اگر اين سواران نبودند همسر وى راهى براى به خاك سپردن او نمىيافت . ( 2 ) همانگونه كه پيامبر راستگوى درستكار فرمود ، ابو ذر از ميان دهها هزار تن از اصحاب پيامبر در حالى كه پرچم حق را بدست دارد تنها بر انگيخته خواهد شد . حقى كه به خاطر آن شكنجه و تبعيد شد . ما در فصول نخستين اين كتاب ، هنگامى كه از اسلام آوردن وى سخن مىگفتيم ، گوشه‌هايى از زندگى او را يادآور شديم . با آنكه پيامبر ( ص ) به همراهى نكردن منافقان در اين غزوه علاقه‌مند بود ، بويژه پس از بازگشت ابن ابى سلول يا بازگرداندن وى توسط پيامبر آنگونه كه برخى از روايات مىگويند ، با اين حال سپاه وى از افراد مردد و