هاشم معروف الحسني ( مترجم : حميد ترقى جاه )
226
سيرة المصطفى ( ص ) ( فارسي )
ميان اهل حديث متهماند . ( 1 ) در تهذيب التهذيب نوشتهء ابن حجر آمده كه عبد الله بن سهل بيشتر رواياتش را از عايشه نقل مىكرده و تقريبا او تنها منبع نقل حديثش بوده است . « 1 » بعيد نيست كه موسى بن عقبه روايتى را كه بر كشته شدن مرحب توسط محمد بن مسلمه تصريح مىكند ، درحالىكه از عايشه گرفته است به جابر بن عبد الله نسبت دهد . موضع عايشه در همهء مراحل زندگيش نسبت به على در تاريخ آشكار است ، موضعى كه جز به دشمنى شخصى وى نسبت به على و خاندان على به چيز ديگرى قابل تفسير نيست . در پنهان ساختن فضائل على تلاش فراوانى انجام داده و بسيارى از آنها را به ديگران نسبت داده است . سرچشمهء ديگر اين افسانه ، محمد بن شهاب زهرى است كه موسى بن عقبه از وى نقل كرده است . روشن است كه زهرى از كارگزاران اموى بوده و از على ( ع ) و خاندان او روى گردان بوده است ، آنچنان كه ما اين مطلب را با دليل در كتاب خود « موضوعات در آثار و اخبار » ثابت كردهايم . ( 2 ) با توجه به اينكه نويسندگان شرح حال محمد بن شهاب ، مانند ابن حجر در تهذيب و ديگران ، با وجود آنكه از وى تعريف نمودهاند يادآور شدهاند كه بيشتر روايات او مرسل است و اسماعيلى در كتاب العتق تأكيد كرده است كه موسى بن عقبه از زهرى چيزى نشنيده است . همچنانكه ابن حجر نيز در جلد دهم تهذيبش در شرح حال موسى بن عقبه به آن تصريح نموده است . در هر حال اين يك روايت نمىتواند در برابر اجماع محدثان و مورخان كه مىگويند كشندهء مرحب ، على ( ع ) است ايستادگى كند . من كسى از نويسندگان حديث و مورخان را نيافتهام كه به اين حديث استناد كند مگر هيكل در « زندگانى محمد » وى بدون ترديد آن را مورد استناد
--> ( 1 ) - تهذيب التهذيب ج 12 .