« وَ جَنَى الْجَنَّتَيْنِ دانٍ » ميوه‌هاى هر دو بهشت نزديك است . ميوه را از آن جهت كه قابل چيدن است مىگويند نزديك است . مقصود اين است كه در اختيار كامل اهل بهشت قرار دارد يعنى تلاشى [ لازم نيست ؛ ] مثل دنيا نيست كه دار تلاش و كوشش و بذر پاشيدن و بعد به عمل آوردن باشد ، تابع اراده است ، هرطور كه بخواهند آناً براى آنها حاضر است . « فيهِنَّ قاصِراتُ الطَّرْفِ لَمْ يَطْمِثْهُنَّ انْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لا جانٌّ » . اينجا « فيهِنَّ » به صورت جمع آورده شده ، گفته‌اند به اعتبار اينكه براى هر فردى ، از اين بهشتها وجود دارد ؛ يعنى در اين بهشتها كه براى همه افراد وجود دارد ، زنانى هستند - به تعبيرى كه [ مترجم ] دارد - فروهشته چشم . اين « فروهشته چشم » را دوجور مىشود [ بيان ] كرد : يكى اينكه توصيف جسمانى چشم باشد ؛ همين چيزى كه ما مىگوييم خِمارآلود ، چشمِ خمار كه چشم‌ْخمارى خودش نوعى زيبايى است . آن شعر بابا طاهر مىگويد : دل عاشق به پيغامى بسازد * خمارآلوده با جامى بسازد مرا كيفيت چشم تو كافى است * قناعتگر به بادامى بسازد بعضى به اين معنا گرفته‌اند . برخى كنايه از كيفيت روحى گرفته‌اند . نكته خيلى خاصى در اينجا هست . ارزش عفت زن براى مرد مسألهء « عفت زن » براى مرد يك ارزش ذاتى و اصيل دارد . برتراند راسل از آن كسانى است كه عليه اين فكر تبليغ مىكند ( و عجيب است ! انحراف از تعليمات انبياء است . شما مىبينيد كه در همين دنيايى كه اسمش را « دنياى علم » گذاشته‌اند كار به كجاها مىكشد ! ) . مىگويد اصلًا فلسفهء عفت چيست ؟ بعد فلسفه‌اى براى عفت ذكر مىكند ، مىگويد فلسفهء عفت منحصراً اين است كه مرد مثل خود زن علاقه‌مند است كه بچه‌اش مشخص باشد . زن بچه‌اش به هر حال مشخص است چون او مىفهمد اين بچه‌اى است كه از او متولد شده ، لهذا براى زن اهميت ندارد كه با يك مرد آميزش داشته باشد يا با صد مرد . ولى براى مرد اهميت دارد چون اگر زنش با مردهاى متعددى آميزش داشته باشد نمىداند بچه‌اى كه از او متولد مىشود بچه خودش است يا بچه خودش نيست . مىگويد در سابق چون راهى براى اين كار نبود