قلب برسد و يك اعتقادى در قلب انسان پيدا بشود ، اين مرحلهء اول ايمان است ولى خود اعتقاد ، مراتب و مراحل دارد ؛ مىرسد به مرحله‌اى كه انسان را كاملًا تحت تأثير و نفوذ خودش قرار مىدهد به گونه‌اى كه انسان از شرك و ثنويت در وجود خودش خلاصى پيدا مىكند . پس ايمان يك امر صاحب مراتب و صاحب درجات است و صحيح است كه به اهل ايمان گفته شود اى اهل ايمان باز ايمان بياوريد ، يعنى اى كسانى كه در اولين پلّهء ايمان قرار گرفته‌ايد ، پايتان را روى پلّهء بالاتر بگذاريد . اين كه مىفرمايد : « يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِهِ » يعنى ايمان بعد از ايمان پيدا كنيد تا دو بهره از رحمت حق ببريد ؛ يعنى ايمان اولتان شما را مستحق يك رحمت از رحمتهاى حق مىكند و ايمان بعد از ايمانتان ، ايمان دومتان [ شما را مستحق ] رحمتى فوق رحمت و رحمتى بالاتر از رحمت [ مىكند . ] البته مىبينيد كه اين تقسيم‌بندىها و درجه‌بندىهاى ايمان قراردادى است ؛ مىتوانيم بگوييم ده درجه ، مىتوانيم بگوييم صد درجه ، مىتوانيم بگوييم هزار درجه . مثل اين است كه اين‌ديوار را ما مىتوانيم تقسيم كنيم به ده قسمت متساوى ، مىتوانيم تقسيم كنيم به صد قسمت متساوى ، مىتوانيم تقسيم كنيم به هزار قسمت متساوى . مثلًا مىتوانيم به يك اعتبار ايمان را داراى دو درجه معرفى كنيم : ايمان تا در مرحلهء قلب است و هنوز از قلب نفوذ در اعضا و جوارح نكرده است يعنى اعضا و جوارح مسخّر اين عقيده و ايمان نشده‌اند يعنى هنوز به مرحله طاعت كامل نرسيده است ، [ و ايمان در مرحلهء طاعت كامل . ] پس مىتوان گفت ايمان داراى دو مرحله است : مرحله اعتقاد و مرحله اعتقاد مؤثر در عمل و طاعت ، مرحله‌اى كه ايمان از مرحله اعتقاد خارج شده و بروز كرده و به مرحلهء عمل رسيده است ؛ مثل بذر زنده‌اى كه در زمين باشد و ريشه داشته باشد و هنوز به بيرون بروز نكرده باشد ، و بذرى كه بعد از مدتى بيرون دميده باشد و ظاهر و شكوفا شده باشد . آثار ايمان در مرحلهء عمل است . تأثير متقابل ايمان و عمل حال مطلب ديگرى كه باز جزء اصول معارف قرآنى است اين است كه در جواب اين سؤال كه آيا روح انسان اصل است و بدن فرع ، يعنى آيا هميشه اثر از روان به بدن مىرسد يا عكس قضيه است ، بدن اصل است و روان فرع ، يعنى هميشه روح از بدن متأثر مىشود ، كدام يك از اينها ؟ مىگوييم هر دو ؛ روح و بدن در يكديگر تأثير